01
Το νομικό πλαίσιο
Ο ν. 5202/2025 (ΦΕΚ Α' 84/23.5.2025) θεσπίζει τον ελληνικό μηχανισμό ελέγχου των άμεσων ξένων επενδύσεων για λόγους ασφάλειας ή δημόσιας τάξης και περιέχει τα μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/452. Ισχύει από τη δημοσίευσή του, στις 23 Μαΐου 2025.
Τον συμπληρώνουν δύο πράξεις. Με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 11 της 28.5.2025 (ΦΕΚ Α' 97/11.6.2025) συστάθηκε η επιτροπή που διενεργεί τον έλεγχο. Η κοινή απόφαση 64260/10.11.2025 των Υπουργών Εξωτερικών και Ανάπτυξης (ΦΕΚ Β' 6009/11.11.2025) ορίζει τη διαδικασία υποβολής, το έντυπο της αίτησης και τα δικαιολογητικά. Ισχύει από τη δημοσίευσή της, στις 11 Νοεμβρίου 2025.
Οι τομείς απαριθμούνται στο Παράρτημα του νόμου, το οποίο μπορεί να τροποποιείται με κοινή υπουργική απόφαση· πρέπει επομένως να ελέγχεται στην ισχύουσα μορφή του για κάθε συναλλαγή.
02
Ποιοι επενδυτές υπάγονται
Η βασική περίπτωση είναι ο επενδυτής τρίτης χώρας, δηλαδή φυσικό πρόσωπο ή επιχείρηση εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επενδύει σε επιχείρηση η οποία δραστηριοποιείται σε έναν από τους τομείς του Παραρτήματος.
Ο νόμος καταλαμβάνει όμως και επενδυτές εγκατεστημένους σε κράτος μέλος. Υπάγεται ο επενδυτής κράτους μέλους που ελέγχεται από φυσικό πρόσωπο ή επιχείρηση τρίτης χώρας ή, άμεσα ή έμμεσα, από κυβέρνηση τρίτης χώρας, περιλαμβανομένων των κρατικών φορέων, μεταξύ άλλων μέσω της ιδιοκτησιακής δομής ή σημαντικής χρηματοδότησης, εφόσον η επιχείρηση-στόχος δραστηριοποιείται σε τομέα του Παραρτήματος. Στους ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς αρκεί να συμμετέχει στον επενδυτή κράτους μέλους, με ποσοστό τουλάχιστον 10%, πρόσωπο, επιχείρηση ή κυβέρνηση τρίτης χώρας.
Επιχείρηση-στόχος είναι εκείνη που έχει συσταθεί ή πρόκειται να συσταθεί κατά το ελληνικό δίκαιο ή διέπεται κατ' άλλον τρόπο από αυτό. Ο μηχανισμός καλύπτει επομένως την απόκτηση συμμετοχής σε υφιστάμενη επιχείρηση, την ίδρυση νέας και την κοινή επιχείρηση με συμμετοχή ξένου επενδυτή.
03
Τομείς και ποσοστά
Ευαίσθητοι τομείς. Η επένδυση ελέγχεται όταν αφορά υποδομές, περιουσιακά στοιχεία, αγαθά ή υπηρεσίες που είναι απαραίτητα στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, της υγείας, των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών ή της ψηφιακής υποδομής, και η συμμετοχή στην επιχείρηση-στόχο φθάνει τουλάχιστον το 25%. Ελέγχεται εκ νέου όταν η συμμετοχή αυξάνεται σε 30%, 40%, 50% και 75%.
Ιδιαίτερα ευαίσθητοι τομείς. Το όριο είναι 10% όταν η δραστηριότητα της επιχείρησης-στόχου αφορά την άμυνα και την εθνική ασφάλεια (περιλαμβανομένων των ειδών διπλής χρήσης και του στρατιωτικού εξοπλισμού των ενωσιακών καταλόγων), την κυβερνοασφάλεια ή την τεχνητή νοημοσύνη, τις λιμενικές υποδομές, τις κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές ή τις τουριστικές υποδομές σε παραμεθόριες περιοχές. Εδώ η επένδυση ελέγχεται εκ νέου όταν η συμμετοχή αυξάνεται σε 20%, 25%, 30%, 40%, 50%, 60%, 70% και 75%.
Το ποσοστό δεν υπολογίζεται μόνο στις μετοχές του ίδιου του επενδυτή. Προσμετρώνται οι μετοχές και τα μερίδια που ανήκουν σε επιχειρήσεις του ομίλου του, σε μέλη της οικογένειάς του και σε οργανισμούς ή ιδρύματα που αυτά ελέγχουν, καθώς και οι εξωεταιρικές συμφωνίες, όπως οι συμφωνίες για την άσκηση δικαιωμάτων ψήφου.
04
Τι εξαιρείται
Εξαιρούνται οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου, δηλαδή η απόκτηση τίτλων από φυσικά πρόσωπα αποκλειστικά ως χρηματοοικονομική επένδυση, χωρίς πρόθεση ή δυνατότητα επηρεασμού της διαχείρισης και του ελέγχου της επιχείρησης.
Εξαιρούνται επίσης οι αναδιαρθρώσεις εντός ομίλου και η συγχώνευση περισσότερων οντοτήτων σε μία, εφόσον δεν αυξάνονται οι μετοχές ή το ποσοστό ελέγχου και επιρροής που κατέχουν ξένοι επενδυτές και δεν δημιουργούνται πρόσθετα δικαιώματα που μεταβάλλουν την πραγματική συμμετοχή τους στη διαχείριση ή τον έλεγχο της επιχείρησης-στόχου.
Τέλος, ο νόμος δεν εφαρμόζεται στις διαγωνιστικές διαδικασίες που εκκρεμούσαν κατά την έναρξη ισχύος του και στις οποίες είχε ληφθεί δεσμευτική προσφορά, ούτε στις συμβάσεις αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων που δεν είχαν ολοκληρωθεί έως τότε.
05
Ποιος αποφασίζει
Τον έλεγχο διενεργεί η Διυπουργική Επιτροπή Ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΔΕΕΑΞΕ), συλλογικό κυβερνητικό όργανο στο οποίο μετέχουν υποχρεωτικά τα Υπουργεία Εξωτερικών και Ανάπτυξης. Την τελική απόφαση για την έγκριση, την απαγόρευση ή την αναστροφή της επένδυσης, ή για την επιβολή όρων, λαμβάνει ο Υπουργός Εξωτερικών, ύστερα από εισήγηση της επιτροπής.
Η Β1 Διεύθυνση Σχεδιασμού Εξωστρέφειας και Συντονισμού Φορέων Εξωστρέφειας του Υπουργείου Εξωτερικών λειτουργεί ως γραμματεία της επιτροπής και συντονίζει τη διαδικασία. Κατά τον έλεγχο είναι το αποκλειστικό σημείο επικοινωνίας του επενδυτή.
06
Η διαδικασία και οι προθεσμίες
Ο επενδυτής υποβάλλει στη Β1 Διεύθυνση την αίτηση με πλήρη φάκελο πριν από την ολοκλήρωση της επένδυσης. Ως ολοκλήρωση ο νόμος ορίζει το χρονικό σημείο κατά το οποίο πληρούται η τελευταία αναβλητική αίρεση της επενδυτικής απόφασης των μερών.
Εντός 5 ημερών από τη λήψη της αίτησης, η Β1 Διεύθυνση επιβεβαιώνει ότι η επένδυση υπάγεται στον νόμο και ελέγχει την τυπική πληρότητα του φακέλου· αν υπάρχουν ελλείψεις ή σφάλματα, ζητεί από τον επενδυτή διόρθωση ή συμπλήρωση. Εντός 10 ημερών από την αρχική ενημέρωση, ή από τη διόρθωση ή συμπλήρωση του φακέλου, τον διαβιβάζει στον Πρόεδρο της επιτροπής.
Εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση του φακέλου, η επιτροπή είτε αποφασίζει ομόφωνα την απαλλαγή της επένδυσης από τον έλεγχο είτε εκκινεί διεξοδική έρευνα. Στη διεξοδική έρευνα μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικές πληροφορίες και έγγραφα και να καλέσει τον επενδυτή σε ακρόαση. Εντός 30 ημερών από την έναρξή της εισηγείται την έγκριση, την απαγόρευση ή την επιβολή συγκεκριμένων όρων ή μέτρων μετριασμού· η προθεσμία μπορεί να παραταθεί κατά 30 ημέρες με αιτιολογημένη απόφαση. Αναστέλλεται επίσης όσο αναμένονται παρατηρήσεις άλλου κράτους μέλους ή γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και για 20 ημέρες όταν ζητείται γνώμη εμπειρογνωμόνων. Η καθυστέρηση του επενδυτή στην προσκόμιση στοιχείων αποτελεί λόγο παράτασης.
Ο Υπουργός Εξωτερικών αποφασίζει εντός ενδεικτικής προθεσμίας 30 ημερών από την εισήγηση. Αν δεν εκδοθεί απόφαση εντός 60 ημερών από την εισήγηση, η επένδυση λογίζεται εγκεκριμένη. Όταν η επιχείρηση-στόχος βρίσκεται ή πρόκειται να περιέλθει σε αδυναμία πληρωμών, η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει τη σύντμηση στο μισό των προθεσμιών του άρθρου 8. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις η επιτροπή μπορεί να εισηγηθεί μέτρα μετριασμού ή απαγόρευση χωρίς διεξοδική έρευνα.
07
Τι περιέχει ο φάκελος
Κατά την κοινή υπουργική απόφαση 64260/2025, ο φάκελος κατατίθεται σε έγχαρτη μορφή στο Γενικό Πρωτόκολλο του Υπουργείου Εξωτερικών από τον επενδυτή, τον νόμιμο εκπρόσωπό του ή εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, ή αποστέλλεται με συστημένο ταχυδρομείο. Περιέχει την αίτηση στα ελληνικά και στα αγγλικά, υπεύθυνη δήλωση και φορητή μονάδα μνήμης με τα ίδια έγγραφα σε ψηφιακή μορφή.
Στα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται το συμβόλαιο της επένδυσης με τυχόν συνοδευτικές επιστολές και το χρονοδιάγραμμα, ή επιστολή πρόθεσης αν δεν έχει ακόμη υπογραφεί· πρόσφατα αποσπάσματα εμπορικού μητρώου και στοιχεία της μετοχικής σύνθεσης τόσο της επιχείρησης-στόχου όσο και του επενδυτή· οι τρεις τελευταίες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις του επενδυτή με τις εκθέσεις των ορκωτών ελεγκτών· η δήλωση πραγματικού δικαιούχου· διάγραμμα συμμετοχών· βιογραφικά σημειώματα των βασικών μετόχων και της διοίκησης· και δήλωση για τα πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα. Αν ο επενδυτής είναι φυσικό πρόσωπο, αντί των εταιρικών εγγράφων υποβάλλει αντίγραφο διαβατηρίου και αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα.
Τα έγγραφα που εκδίδονται στην αλλοδαπή υποβάλλονται μεταφρασμένα στα ελληνικά και με επισημείωση (apostille), ή με προξενική θεώρηση όπου δεν εφαρμόζεται η Σύμβαση της Χάγης.
08
Ολοκλήρωση χωρίς έγκριση
Αν επένδυση που υπάγεται στον νόμο δεν υποβληθεί σε έλεγχο ή υποβληθεί μετά την ολοκλήρωσή της, αυτό αποτελεί αυτοτελώς λόγο επιβολής μέτρων μετριασμού ή αναστροφής της. Η επιτροπή μπορεί επίσης να κινήσει τον έλεγχο αυτεπαγγέλτως.
Η απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών που απαγορεύει ή αναστρέφει την επένδυση, ή επιβάλλει όρους, συνεπάγεται την αυτοδίκαιη ακυρότητα των σχετικών επενδυτικών συναλλαγών. Η απόφαση μπορεί να επιβάλει την αναστροφή της πώλησης των μετοχών, να ορίσει προθεσμία συμμόρφωσης και κάθε άλλο μέτρο που είναι αναγκαίο για την άρση των συνεπειών της συναλλαγής. Ο επενδυτής μπορεί να διατηρήσει συμμετοχή που δεν υπερβαίνει τα όρια του άρθρου 6.
Προβλέπονται και διοικητικά πρόστιμα. Πρόστιμο από 5.000 έως 100.000 ευρώ επιβάλλεται στον επενδυτή που δεν υποβάλλει αίτηση, δεν παρέχει τις πληροφορίες ή τα έγγραφα που προβλέπονται (εκτός αν δήλωσε εγγράφως ότι παραιτείται από την επένδυση) ή υποβάλλει ψευδείς δηλώσεις. Πρόστιμο έως το διπλάσιο της αξίας της επένδυσης επιβάλλεται σε όποιον προχωρεί παρά την απαγόρευση, λαμβάνει έγκριση με ψευδείς πληροφορίες ή δεν συμμορφώνεται με τα μέτρα μετριασμού ή την αναστροφή. Η μη υποβολή των εγγράφων που ζητούνται εντός των προθεσμιών και η υποβολή ψευδών στοιχείων αποτελούν λόγο απαγόρευσης της επένδυσης. Τα πρόστιμα επιβάλλονται από τον Υπουργό Εξωτερικών ύστερα από ακρόαση του επενδυτή. Το όργανο, η διαδικασία και ο τρόπος είσπραξης των προστίμων καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εξωτερικών.
09
Ο ενωσιακός μηχανισμός συνεργασίας
Όταν εκκινεί διεξοδική έρευνα, η Β1 Διεύθυνση κοινοποιεί τα στοιχεία της επένδυσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη, κατά τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/452. Άλλα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν παρατηρήσεις και η Επιτροπή να διατυπώσει γνώμη εντός των προθεσμιών του Κανονισμού· όσο αναμένονται, η προθεσμία των 30 ημερών αναστέλλεται.
Για την εφαρμογή του Κανονισμού η Β1 Διεύθυνση μπορεί να ζητεί από νομικά και φυσικά πρόσωπα πληροφορίες για σχεδιαζόμενες ή ολοκληρωμένες επενδύσεις, οι οποίες παρέχονται εντός 25 ημερών.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1386 της 17ης Ιουνίου 2026 αντικαθιστά τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/452, τον οποίο καταργεί από τις 17 Ιανουαρίου 2028 (άρθρο 30). Εφαρμόζεται από τις 17 Ιανουαρίου 2028, ορισμένες διατάξεις του από τις 16 Ιουλίου 2026 (άρθρο 31). Τυχόν μεταβολές των ελληνικών ρυθμίσεων πρέπει να ελέγχονται για κάθε συναλλαγή.
10
Παραμεθόριες περιοχές
Ο ν. 5202/2025 ρητά επιφυλάσσει το Κεφάλαιο Β' του ν. 1892/1990 (Α' 101) για τις δικαιοπραξίες στις παραμεθόριες περιοχές και κατατάσσει τις τουριστικές υποδομές σε παραμεθόριες περιοχές στους ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς.
11
Πηγές
Νομοθεσία και επίσημες πηγές για τα στοιχεία της σελίδας, όπως διαβάστηκαν στις 11 Νοεμβρίου 2026. Η σελίδα παρέχει γενική πληροφόρηση και όχι νομική συμβουλή.
- ν. 5202/2025 (ΦΕΚ Α' 84/23.5.2025), μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/452 για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2025/20250100084.pdf
- Κοινή υπουργική απόφαση 64260/10.11.2025 (ΦΕΚ Β' 6009/11.11.2025): διαδικασία, αίτηση και δικαιολογητικά: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/02/2025/20250206009.pdf
- Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 11 της 28.5.2025 (ΦΕΚ Α' 97/11.6.2025): σύσταση, συγκρότηση και λειτουργία της Διυπουργικής Επιτροπής Ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΔΕΕΑΞΕ): https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2025/20250100097.pdf
- Κανονισμός (ΕΕ) 2019/452 της 19.3.2019 για τη θέσπιση πλαισίου για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ένωση: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/452/oj
- ν. 1892/1990 (ΦΕΚ Α' 101), Κεφάλαιο Β': δικαιοπραξίες στις παραμεθόριες περιοχές
→Επιχειρείν στην Ελλάδα από το εξωτερικό
→Πώληση ή αγορά εταιρείας
→Σύσταση εταιρειών, μεταβιβάσεις και εξαγορές