01
Εξώδικη όχληση και τόκοι
Ο οφειλέτης ληξιπρόθεσμης παροχής γίνεται υπερήμερος αν προηγήθηκε δικαστική ή εξώδικη όχληση του δανειστή (άρθρο 340 ΑΚ). Αν για την πληρωμή έχει συμφωνηθεί ορισμένη ημέρα, η υπερημερία επέρχεται με μόνη την παρέλευσή της, χωρίς όχληση (άρθρο 341 ΑΚ).
Στην πράξη η όχληση γίνεται με εξώδικη δήλωση που επιδίδεται στον οφειλέτη με δικαστικό επιμελητή. Η επίδοση των εγγράφων γίνεται με δικαστικό επιμελητή, ο οποίος συντάσσει έκθεση με την ημέρα και την ώρα της επίδοσης και το πρόσωπο που παρέλαβε το έγγραφο (άρθρα 122, 139 ΚΠολΔ). Η δήλωση αναφέρει την απαίτηση, την αιτία και το ποσό της και κατά κανόνα τάσσει σύντομη προθεσμία εξόφλησης.
Από την υπερημερία ο δανειστής δικαιούται τόκο υπερημερίας, νόμιμο ή συμβατικό, χωρίς να αποδείξει ζημία, καθώς και κάθε άλλη θετική ζημία που αποδεικνύει (άρθρο 345 ΑΚ). Για τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων ο ν. 4152/2013 περιέχει ειδικούς κανόνες για την έναρξη και το ύψος του τόκου· παρουσιάζονται στη σελίδα μας για τις εμπορικές συμβάσεις και δεν επαναλαμβάνονται εδώ.
Από την επίδοση της αγωγής ή της διαταγής πληρωμής οφείλεται τόκος επιδικίας, δύο εκατοστιαίες μονάδες ανώτερος του τόκου υπερημερίας. Η προσαύξηση δεν ισχύει αν ο οφειλέτης αναγνωρίσει εγγράφως την οφειλή ή συμβιβαστεί εξωδίκως πριν από τη συζήτηση της αγωγής, ή αν δεν ασκήσει ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής (άρθρο 346 ΑΚ).
Η εξώδικη όχληση δεν διακόπτει την παραγραφή. Οι πράξεις που τη διακόπτουν ορίζονται στα άρθρα 260 έως 264 ΑΚ, και η εξώδικη όχληση δεν περιλαμβάνεται σε αυτές.
02
Η διαταγή πληρωμής
Πότε εκδίδεται. Διαταγή πληρωμής μπορεί να ζητηθεί για χρηματική απαίτηση από διαφορά ιδιωτικού δικαίου, εφόσον η απαίτηση και το οφειλόμενο ποσό αποδεικνύονται με δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο (άρθρο 623 ΚΠολΔ). Η απαίτηση δεν πρέπει να εξαρτάται από αίρεση, προθεσμία, όρο ή αντιπαροχή, και το ποσό πρέπει να είναι ορισμένο (άρθρο 624 παρ. 1). Διαταγή πληρωμής δεν εκδίδεται αν η επίδοσή της πρέπει να γίνει σε πρόσωπο άγνωστης διαμονής, εκτός αν αυτό έχει νόμιμα διορισμένο αντίκλητο (άρθρο 624 παρ. 2).
Η αίτηση και τα έγγραφα. Η αίτηση αναφέρει την απαίτηση και το ακριβές ποσό, με τους τυχόν τόκους, του οποίου ζητείται η καταβολή. Σε αυτήν αναφέρονται και επισυνάπτονται όλα τα έγγραφα από τα οποία προκύπτουν η απαίτηση και το ποσό της (άρθρο 626 παρ. 2 και 3). Αν ο αιτών επικαλείται ιδιωτικά έγγραφα, μπορεί να του ζητηθεί βεβαίωση της υπογραφής από συμβολαιογράφο ή μάρτυρες (άρθρο 627).
Ποιος την εκδίδει. Η αίτηση κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου στο οποίο υπάγεται η διαφορά (άρθρο 626 παρ. 1). Η γραμματεία ορίζει δικηγόρο, μέλος του δικηγορικού συλλόγου της περιφέρειας του πρωτοδικείου, τηρώντας τη σειρά καταλόγου που καταρτίζει ο σύλλογος πριν από την έναρξη κάθε δικαστικού έτους (άρθρο 625, όπως αντικαταστάθηκε με τους ν. 5221/2025 και 5297/2026). Η ρύθμιση ισχύει για τις αιτήσεις που κατατίθενται από την 1η Μαΐου 2026· έως τις 30 Απριλίου 2026 τις διαταγές εξέδιδε δικαστής (άρθρο 126 παρ. 5 ν. 5221/2025, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5264/2025).
Πώς αποφασίζεται. Ο ορισθείς δικηγόρος αποφασίζει το ταχύτερο, χωρίς να καλέσει τον οφειλέτη, και μπορεί να ζητήσει από τον αιτούντα εξηγήσεις, συμπληρώσεις ή διορθώσεις (άρθρο 627). Αν δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις ή ο αιτών δεν συμμορφωθεί, εκδίδεται απορριπτική πράξη με σύντομη αιτιολογία· η απόρριψη δεν αποκλείει την άσκηση αγωγής ή την υποβολή νέας αίτησης (άρθρο 628). Διαφορετικά η αίτηση γίνεται δεκτή κατά το μέρος που είναι νομικά και πραγματικά βάσιμη, και ο οφειλέτης διατάσσεται να καταβάλει το οφειλόμενο ποσό και τη δικαστική δαπάνη (άρθρο 629).
Η διαταγή ως τίτλος. Η διαταγή καταρτίζεται εγγράφως, κατατίθεται στη γραμματεία του πρωτοδικείου και περιάπτεται τον εκτελεστήριο τύπο (άρθρα 630, 918). Από τότε αποτελεί τίτλο εκτελεστό (άρθρα 631, 904).
03
Επίδοση, ανακοπή και αναστολή
- Επίδοση: η διαταγή πληρωμής επιδίδεται στον οφειλέτη μέσα σε δύο μήνες από την έκδοσή της. Διαφορετικά παύει αυτοδικαίως να ισχύει (άρθρο 630Α ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5221/2025).
- Ανακοπή: ο οφειλέτης μπορεί να ασκήσει ανακοπή στο καθ' ύλην αρμόδιο δικαστήριο του τόπου έκδοσης της διαταγής. Η προθεσμία είναι δεκαπέντε εργάσιμες ημέρες αν ο οφειλέτης έχει τη διαμονή ή την έδρα του στην Ελλάδα και τριάντα εργάσιμες ημέρες αν την έχει στο εξωτερικό. Η ανακοπή εκδικάζεται κατά τη διαδικασία των περιουσιακών διαφορών (άρθρο 632 παρ. 1 και 2).
- Η ανακοπή δεν αναστέλλει την εκτέλεση. Το δικαστήριο μπορεί πάντως, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, να χορηγήσει αναστολή, με ή χωρίς εγγύηση, ώσπου να εκδοθεί οριστική απόφαση για την ανακοπή (άρθρο 632 παρ. 3, όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 5282/2026).
- Οφειλέτης στο εξωτερικό: όταν η διαταγή εκδίδεται κατά προσώπου με διαμονή ή έδρα στο εξωτερικό, η εκτελεστότητά της αναστέλλεται όσο διαρκεί η προθεσμία της ανακοπής. Στο διάστημα αυτό ο δανειστής μπορεί να λάβει τα ασφαλιστικά μέτρα του άρθρου 724 (άρθρο 631).
- Δεύτερη επίδοση: αν δεν ασκηθεί εμπρόθεσμα ανακοπή, ο δανειστής μπορεί να επιδώσει εκ νέου τη διαταγή. Ο οφειλέτης έχει τότε νέα προθεσμία δεκαπέντε εργάσιμων ημερών. Αν παρέλθει άπρακτη και αυτή, η διαταγή έχει συνέπειες δεδικασμένου και προσβάλλεται μόνο με αναψηλάφηση (άρθρο 633 παρ. 2).
- Παραγραφή: η επίδοση της διαταγής πληρωμής διακόπτει την παραγραφή. Αν η διαταγή ακυρωθεί, η παραγραφή θεωρείται ότι ανεστάλη από την επίδοση ώσπου να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση για την ανακοπή (άρθρο 634).
- Ασφαλιστικά μέτρα βάσει της διαταγής: με βάση τη διαταγή πληρωμής ο δανειστής μπορεί να εγγράψει προσημείωση υποθήκης και να επιβάλει συντηρητική κατάσχεση, στα χέρια του οφειλέτη ή τρίτου, για το ποσό της διαταγής (άρθρο 724 παρ. 1). Η προσημείωση περιγράφεται στη σελίδα μας για την εξασφάλιση απαιτήσεων.
- Ακύρωση διαταγής που έχει εκτελεστεί: αν η διαταγή ακυρωθεί εν όλω ή εν μέρει με τελεσίδικη απόφαση επί της ανακοπής, το δικαστήριο διατάσσει, με αίτηση του οφειλέτη, την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση (άρθρο 633 παρ. 3).
04
Διασυνοριακές απαιτήσεις: ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής και μικροδιαφορές
Όταν δανειστής και οφειλέτης βρίσκονται σε διαφορετικά κράτη μέλη της ΕΕ, διατίθενται δύο ευρωπαϊκές διαδικασίες, εναλλακτικά προς τις εθνικές. Καμία δεν υποκαθιστά την ελληνική διαταγή πληρωμής ή την αγωγή· η επιλογή ανήκει στον δανειστή (άρθρο 1 παρ. 2 Κανονισμού 1896/2006· άρθρο 1 Κανονισμού 861/2007).
Ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1896/2006):
- Εφαρμόζεται σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα, δηλαδή όταν τουλάχιστον ένας διάδικος έχει κατοικία ή συνήθη διαμονή σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο του δικαστηρίου (άρθρα 2, 3). Δεν εφαρμόζεται στη Δανία (άρθρο 2 παρ. 3).
- Αφορά χρηματικές απαιτήσεις συγκεκριμένου ποσού που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες (άρθρο 4). Οι απαιτήσεις από εξωσυμβατικές ενοχές κατά κανόνα εξαιρούνται (άρθρο 2 παρ. 2 στοιχ. δ).
- Η αίτηση υποβάλλεται με τυποποιημένο έντυπο και αναφέρει το ποσό, τους τόκους, την αιτία της απαίτησης και περιγραφή των αποδεικτικών στοιχείων (άρθρο 7). Το δικαστήριο την εξετάζει βάσει του εντύπου και εκδίδει τη διαταγή το συντομότερο, κατά κανόνα μέσα σε τριάντα ημέρες (άρθρα 8, 12).
- Ο καθ' ου έχει τριάντα ημέρες από την επίδοση για να αποστείλει δήλωση αντιρρήσεων, χωρίς να οφείλει να την αιτιολογήσει (άρθρο 16). Αν υποβληθούν αντιρρήσεις, η διαδικασία συνεχίζεται στα δικαστήρια του κράτους μέλους προέλευσης κατά την ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών ή την εθνική πολιτική διαδικασία, εκτός αν ο αιτών ζήτησε να περατωθεί στην περίπτωση αυτή (άρθρο 17).
- Αν δεν υποβληθούν αντιρρήσεις, το δικαστήριο κηρύσσει τη διαταγή εκτελεστή (άρθρο 18). Η διαταγή αναγνωρίζεται και εκτελείται στα άλλα κράτη μέλη χωρίς κήρυξη εκτελεστότητας (άρθρο 19), κατά το δίκαιο εκτέλεσης του κράτους όπου εκτελείται (άρθρο 21).
- Η παράσταση με δικηγόρο δεν είναι υποχρεωτική για την αίτηση ούτε για τη δήλωση αντιρρήσεων (άρθρο 24).
- Ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007): εφαρμόζεται σε διασυνοριακές αστικές και εμπορικές υποθέσεις όταν η αξία της απαίτησης δεν υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ, χωρίς τόκους, έξοδα και δαπάνες (άρθρο 2 παρ. 1, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2015/2421). Η διαδικασία είναι έγγραφη και αρχίζει με τυποποιημένο έντυπο αγωγής· ο εναγόμενος απαντά μέσα σε τριάντα ημέρες από την επίδοση (άρθρα 4, 5). Η απόφαση είναι εκτελεστή παρά την τυχόν άσκηση ένδικου μέσου (άρθρο 15) και αναγνωρίζεται και εκτελείται σε άλλο κράτος μέλος χωρίς κήρυξη εκτελεστότητας (άρθρο 20). Η παράσταση με δικηγόρο δεν είναι υποχρεωτική (άρθρο 10).
- Το αρμόδιο δικαστήριο προσδιορίζεται από τους ενωσιακούς κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας και από τη σύμβαση (άρθρο 6 Κανονισμού 1896/2006). Στην πράξη η επιλογή μεταξύ ελληνικής διαταγής πληρωμής, ευρωπαϊκής διαταγής και απόφασης από τα δικαστήρια της χώρας του δανειστή εξαρτάται από το πού βρίσκεται η περιουσία του οφειλέτη και από το τι ορίζει η σύμβαση για τη δικαιοδοσία.
05
Αγωγή, όταν δεν υπάρχει έγγραφο
Όταν η απαίτηση δεν αποδεικνύεται με έγγραφα ή εξαρτάται από αντιπαροχή, διαταγή πληρωμής δεν εκδίδεται και ο δανειστής ασκεί αγωγή.
Η αγωγή ασκείται με κατάθεση στη γραμματεία του δικαστηρίου και επίδοση αντιγράφου στον εναγόμενο. Αν δεν ορίζεται διαφορετικά, επιδίδεται μέσα σε τριάντα ημέρες από την κατάθεση· αν δεν επιδοθεί νόμιμα μέσα στην προθεσμία, θεωρείται ως μη ασκηθείσα (άρθρο 215 ΚΠολΔ). Με την κατάθεση ορίζεται δικάσιμος, σε διάστημα από διακόσιες έως διακόσιες δέκα ημέρες· όταν η αγωγή επιδίδεται στο εξωτερικό, ορίζεται η πρώτη δικάσιμος μετά την πάροδο εννέα μηνών και όχι πέρα από τον δέκατο μήνα (άρθρο 215 παρ. 1, όπως τροποποιήθηκε με τους ν. 5221/2025, 5264/2025 και 5282/2026).
Στην τακτική διαδικασία οι διάδικοι καταθέτουν τις προτάσεις και όλα τα αποδεικτικά τους μέσα μέσα σε ενενήντα ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας επίδοσης της αγωγής, ή σε εκατόν είκοσι ημέρες όταν η αγωγή επιδίδεται στο εξωτερικό (άρθρα 237, 238). Ο φάκελος είναι επομένως πλήρης αρκετά πριν από τη δικάσιμο.
Το μονομελές πρωτοδικείο δικάζει τις χρηματικές διαφορές έως 250.000 ευρώ και το πολυμελές τις μεγαλύτερες (άρθρα 14, 18). Οι απαιτήσεις έως 8.000 ευρώ υπάγονται στις ειδικές διατάξεις για τις μικροδιαφορές (άρθρο 466).
Η τελεσίδικη απόφαση, όπως και η απόφαση που κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή, είναι τίτλος εκτελεστός (άρθρο 904). Το αν προηγείται συνεδρία διαμεσολάβησης και τι αλλάζει όταν υπάρχει ρήτρα διαιτησίας εξετάζεται στη σελίδα μας για τη διαμεσολάβηση και τη διαιτησία.
06
Αναγκαστική εκτέλεση: από τον τίτλο στην κατάσχεση
Αναγκαστική εκτέλεση γίνεται μόνο βάσει αντιγράφου του τίτλου που φέρει τον εκτελεστήριο τύπο (απόγραφο) (άρθρο 918 ΚΠολΔ). Αρχίζει με την επίδοση στον οφειλέτη αντιγράφου του απογράφου με επιταγή προς εκτέλεση, η οποία γράφεται κάτω από το αντίγραφο και ορίζει με ακρίβεια την απαίτηση (άρθρο 924).
Μετά την επίδοση της επιταγής δεν επιτρέπεται άλλη πράξη εκτέλεσης πριν περάσουν τρεις εργάσιμες ημέρες. Όταν περάσει έτος από την επίδοση, καμία πράξη εκτέλεσης δεν μπορεί να στηριχθεί στην ίδια επιταγή (άρθρο 926).
Ο δανειστής δίνει στη συνέχεια, επάνω στο απόγραφο, εντολή σε δικαστικό επιμελητή, ορίζοντας τον τρόπο της εκτέλεσης και, αν είναι δυνατό, τα περιουσιακά στοιχεία. Για την κατάσχεση κινητού ή ακινήτου ορίζεται με την εντολή πιστοποιημένος συμβολαιογράφος, ενώπιον του οποίου διενεργείται ηλεκτρονικά ο πλειστηριασμός (άρθρο 927, όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 5282/2026).
Η χρηματική απαίτηση ικανοποιείται με κατάσχεση περιουσίας του οφειλέτη: κινητών, ακινήτων, καθώς και απαιτήσεων ή κινητών που βρίσκονται στα χέρια τρίτου. Ο Κώδικας προβλέπει και την αναγκαστική διαχείριση. Η κατάσχεση δεν επεκτείνεται σε περισσότερα από όσα χρειάζονται για την ικανοποίηση της απαίτησης και την κάλυψη των εξόδων της εκτέλεσης (άρθρο 951).
Τα κινητά κατάσχονται από τον δικαστικό επιμελητή, ο οποίος συντάσσει έκθεση και φροντίζει για την εκτίμησή τους. Η τιμή πρώτης προσφοράς είναι τουλάχιστον τα δύο τρίτα της εκτίμησης και ο πλειστηριασμός ορίζεται σε πέντε μήνες από την περάτωση της κατάσχεσης, και πάντως όχι μετά από έξι (άρθρο 954, όπως τροποποιήθηκε με τους ν. 5221/2025 και 5282/2026). Δεν κατάσχονται τα πράγματα που είναι απολύτως απαραίτητα για τις στοιχειώδεις ανάγκες διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του, ούτε τα απαραίτητα για την εργασία όσων ζουν από την προσωπική τους εργασία (άρθρο 953 παρ. 3).
Οι αντιρρήσεις του οφειλέτη. Αντιρρήσεις για τον τίτλο, τη διαδικασία ή την απαίτηση προβάλλονται μόνο με ανακοπή στο μονομελές πρωτοδικείο. Η συζήτησή της προσδιορίζεται μέσα σε εξήντα ημέρες από την κατάθεση και η απόφαση εκδίδεται μέσα σε εξήντα ημέρες από τη συζήτηση (άρθρο 933). Οι βασικές προθεσμίες είναι σαράντα πέντε ημέρες από την κατάσχεση και, για τον ίδιο τον πλειστηριασμό, τριάντα ημέρες από τον πλειστηριασμό των κινητών ή εξήντα ημέρες από τη μεταγραφή της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης για τα ακίνητα (άρθρο 934). Όταν ο τίτλος είναι διαταγή πληρωμής, αντιρρήσεις για την εγκυρότητά της ή για την απαίτηση είναι απαράδεκτες, εκτός αν είναι οψιγενείς και δεν μπορούν πλέον να προβληθούν με ανακοπή κατά της διαταγής ή αν στηρίζονται σε αυτοτελές δικαίωμα· οι ισχυρισμοί για απόσβεση της απαίτησης αποδεικνύονται μόνο με έγγραφα ή δικαστική ομολογία (άρθρο 933 παρ. 4 και 5).
Αναστολή. Η ανακοπή δεν αναστέλλει από μόνη της την εκτέλεση. Για περιουσιακά στοιχεία εκτός από ακίνητα και κινητά που υπόκεινται σε φθορά, το δικαστήριο μπορεί να αναστείλει την εκτέλεση, με ή χωρίς εγγύηση, αν αυτή πρόκειται να προξενήσει ανεπανόρθωτη βλάβη και πιθανολογείται η ευδοκίμηση της ανακοπής. Στην κατάσχεση ακινήτου η εκτέλεση προχωρεί, εκτός αν το δικαστήριο του ένδικου μέσου διατάξει αναστολή με ιδιαίτερη αίτηση. Η αίτηση αναστολής πλειστηριασμού είναι απαράδεκτη αν δεν κατατεθεί το αργότερο δεκαπέντε εργάσιμες ημέρες πριν από τον πλειστηριασμό (άρθρο 938, όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 5221/2025).
07
Τραπεζικοί λογαριασμοί και απαιτήσεις στα χέρια τρίτων
Για τον δανειστή-επιχείρηση είναι συνήθως το πρώτο μέτρο που εξετάζεται, γιατί οδηγεί απευθείας σε χρήμα.
- Τι κατάσχεται: οι χρηματικές απαιτήσεις του οφειλέτη κατά τρίτων που δεν εξαρτώνται από αντιπαροχή και τα κινητά του που βρίσκονται στα χέρια τρίτου (άρθρο 982 παρ. 1 ΚΠολΔ). Οι συνηθέστερες περιπτώσεις είναι οι τραπεζικές καταθέσεις και τα ποσά που οφείλουν στον οφειλέτη οι δικοί του πελάτες.
- Πώς: ο πληρεξούσιος δικηγόρος του δανειστή δίνει εντολή σε δικαστικό επιμελητή, ο οποίος συντάσσει έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης. Αντίγραφό της επιδίδεται στον τρίτο και στον οφειλέτη και περιέχει επιταγή προς τον τρίτο να μην καταβάλει στον οφειλέτη (άρθρο 983 παρ. 1, όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 5282/2026). Το έγγραφο επιδίδεται στον οφειλέτη το αργότερο μέσα σε οκτώ ημέρες από την επίδοση στον τρίτο, αλλιώς η κατάσχεση είναι άκυρη (άρθρο 983 παρ. 2).
- Τράπεζες: το έγγραφο επιδίδεται στην έδρα ή σε οποιοδήποτε κατάστημα του πιστωτικού ιδρύματος. Το τραπεζικό απόρρητο δεν ισχύει έναντι του δανειστή που έχει δικαίωμα κατάσχεσης της περιουσίας του καταθέτη· αίρεται μόνο για το ποσό που απαιτείται για την ικανοποίησή του (άρθρο 983 παρ. 4 και 5).
- Αποτέλεσμα: από την επίδοση ο τρίτος δεν μπορεί να εξοφλήσει τον οφειλέτη ούτε να συμψηφίσει την απαίτηση με μεταγενέστερη. Στις χρηματικές απαιτήσεις η απαγόρευση αφορά μόνο το ποσό για το οποίο έγινε η κατάσχεση (άρθρο 984).
- Δήλωση τρίτου: μέσα σε οκτώ ημέρες από την επίδοση ο τρίτος οφείλει να δηλώσει αν υπάρχει η απαίτηση και αν έχουν επιβληθεί άλλες κατασχέσεις (άρθρο 985 παρ. 1). Η δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας (άρθρο 985 παρ. 2, όπως αντικαταστάθηκε με τους ν. 5282/2026 και 5303/2026). Η παράλειψη της δήλωσης εξομοιώνεται με αρνητική δήλωση, και ο τρίτος που δεν δηλώνει ή δηλώνει ανακριβώς ευθύνεται σε αποζημίωση έναντι του κατασχόντος (άρθρο 985 παρ. 3).
- Καταβολή: αν ο τρίτος δηλώσει ότι η απαίτηση υπάρχει και επαρκεί, οφείλει να καταβάλει στον δανειστή αφού περάσουν οκτώ ημέρες από την κοινοποίηση της κατάσχεσης στον οφειλέτη, ή τριάντα ημέρες αν αυτός κατοικεί στο εξωτερικό (άρθρο 988 παρ. 1). Η καταφατική δήλωση αποτελεί και η ίδια τίτλο εκτελεστό κατά του τρίτου (άρθρο 985 παρ. 2).
- Όρια: οι μισθοί, οι συντάξεις και οι ασφαλιστικές παροχές είναι ακατάσχετα, ακόμη και όταν καταβάλλονται σε τραπεζικό λογαριασμό, μέσα στα όρια του νόμου· το ίδιο ισχύει για την εταιρική μερίδα σε προσωπική εταιρεία (άρθρο 982 παρ. 2 και 3). Τα όρια αυτά ενδιαφέρουν κυρίως όταν ο οφειλέτης είναι φυσικό πρόσωπο.
08
Ακίνητα: κατάσχεση και ηλεκτρονικός πλειστηριασμός
Κατάσχεται το ακίνητο που ανήκει στην κυριότητα του οφειλέτη ή εμπράγματο δικαίωμά του επάνω σε ακίνητο (άρθρο 992 ΚΠολΔ). Ο δικαστικός επιμελητής συντάσσει κατασχετήρια έκθεση ύστερα από επιτόπια μετάβαση και περιγράφει το ακίνητο με ακρίβεια· ως αξία λαμβάνεται η εμπορική αξία κατά τον χρόνο της κατάσχεσης (άρθρο 993). Αντίγραφο της έκθεσης επιδίδεται στον οφειλέτη και, μέσα σε πέντε ημέρες από την κατάσχεση, στο υποθηκοφυλακείο ή το Κτηματολόγιο του τόπου του ακινήτου, όπου εγγράφεται η κατάσχεση (άρθρο 995 παρ. 1 και 2).
Τιμή πρώτης προσφοράς είναι η εμπορική αξία του ακινήτου, όπως την προσδιορίζει πιστοποιημένος εκτιμητής (άρθρο 995 παρ. 1 και 4). Ο πλειστηριασμός ορίζεται σε επτά μήνες από την περάτωση της κατάσχεσης, και πάντως όχι μετά από οκτώ (άρθρο 993 παρ. 2, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4842/2021). Απόσπασμα της κατασχετήριας έκθεσης δημοσιεύεται έως τη δέκατη πέμπτη ημέρα από την κατάσχεση στην ιστοσελίδα δημοσιεύσεων πλειστηριασμών του Δελτίου Δικαστικών Δημοσιεύσεων και επιδίδεται στους ενυπόθηκους δανειστές (άρθρο 995 παρ. 4).
Ο πλειστηριασμός είναι ηλεκτρονικός. Διενεργείται μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων πλειστηριασμού από συμβολαιογράφο πιστοποιημένο για τον σκοπό αυτόν (άρθρα 998 παρ. 1, 959). Ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί γίνονται μόνο εργάσιμη Τετάρτη, Πέμπτη ή Παρασκευή, από τις 10:00 έως τις 12:00 και από τις 14:00 έως τις 16:00 (άρθρο 959 παρ. 8). Πλειστηριασμός ακινήτου δεν γίνεται από την 1η έως τις 31 Αυγούστου, ούτε την εβδομάδα πριν και την εβδομάδα μετά από εκλογές (άρθρο 998 παρ. 2).
Οι υποψήφιοι πλειοδότες πρέπει να έχουν πιστοποιηθεί στα συστήματα και να καταθέσουν εγγυοδοσία ίση με το τριάντα τοις εκατό της τιμής πρώτης προσφοράς (άρθρα 959 παρ. 4 και 5, 965 παρ. 1). Ο υπερθεματιστής καταβάλλει το πλειστηρίασμα το αργότερο τη δέκατη εργάσιμη ημέρα από τον πλειστηριασμό (άρθρο 1004 παρ. 1).
Με αίτηση του οφειλέτη, το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει την πώληση του ακινήτου σε αγοραστή που αυτός προτείνει, με τίμημα που ορίζει το δικαστήριο και το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο από το εβδομήντα τοις εκατό της τιμής πρώτης προσφοράς (άρθρο 998 παρ. 6, όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 5221/2025).
Οι λοιποί δανειστές του οφειλέτη μπορούν να αναγγείλουν τις απαιτήσεις τους· η αναγγελία επιδίδεται το αργότερο δεκαπέντε ημέρες μετά τον πλειστηριασμό (άρθρο 972 παρ. 1). Η κατανομή του πλειστηριάσματος μεταξύ ενέγγυων, προνομιούχων και εγχειρόγραφων δανειστών εκτίθεται στη σελίδα μας για την εξασφάλιση απαιτήσεων.
09
Ασφαλιστικά μέτρα πριν από τον τίτλο
Σε επείγουσες περιπτώσεις ή για να αποτραπεί επικείμενος κίνδυνος, τα δικαστήρια μπορούν να διατάξουν ασφαλιστικά μέτρα για την εξασφάλιση δικαιώματος (άρθρο 682 ΚΠολΔ). Η αίτηση ορίζει το μέτρο που ζητείται και τα περιστατικά που πιθανολογούν το δικαίωμα και τον κίνδυνο· στις χρηματικές απαιτήσεις αναφέρει και το ποσό (άρθρο 688). Για τον δανειστή ενδιαφέρουν κυρίως δύο μέτρα:
- Συντηρητική κατάσχεση: κινητών, ακινήτων, απαιτήσεων και γενικά όλων των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, είτε βρίσκονται στα χέρια του είτε στα χέρια τρίτου (άρθρο 707). Μετά την επιβολή της, η διάθεση του κατασχεμένου από τον οφειλέτη είναι άκυρη υπέρ του κατασχόντος· στις χρηματικές απαιτήσεις, έως το ποσό της κατάσχεσης (άρθρο 715 παρ. 1).
- Προσημείωση υποθήκης: το δικαστήριο μπορεί να τη διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο, ορίζοντας το ποσό που ασφαλίζεται (άρθρο 706). Τι παρέχει και πώς τρέπεται σε υποθήκη εξετάζεται στη σελίδα μας για την εξασφάλιση απαιτήσεων.
- Προσωρινή διαταγή: από την κατάθεση της αίτησης έως την έκδοση της απόφασης, το δικαστήριο μπορεί να εκδώσει προσωρινή διαταγή για τα μέτρα που θα ισχύσουν στο μεταξύ. Στην περίπτωση αυτή η αίτηση προσδιορίζεται για συζήτηση μέσα σε τριάντα ημέρες (άρθρο 691Α).
- Η προθεσμία για την κύρια αγωγή: όταν το ασφαλιστικό μέτρο διατάσσεται πριν από την άσκηση της αγωγής, ο δικαστής μπορεί να ορίσει προθεσμία για την άσκησή της, όχι μικρότερη από εξήντα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, το μέτρο αίρεται αυτοδικαίως, εκτός αν μέσα σε αυτήν ο δανειστής επιδώσει διαταγή πληρωμής (άρθρο 693, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4842/2021). Ειδικά στη συντηρητική κατάσχεση, ο δανειστής οφείλει να ασκήσει την αγωγή μέσα σε τριάντα ημέρες από την επίδοση στον οφειλέτη του εγγράφου της κατάσχεσης. Αγωγή δεν απαιτείται αν έχει ήδη ασκηθεί, αν η κατάσχεση έγινε με βάση διαταγή πληρωμής ή αν επιδοθεί διαταγή πληρωμής μέσα στην προθεσμία αυτή (άρθρο 715 παρ. 5).
- Με τίτλο: ο δανειστής που έχει οριστική απόφαση ή διαταγή πληρωμής μπορεί να εγγράψει προσημείωση και να επιβάλει συντηρητική κατάσχεση για το ποσό που επιδικάστηκε, χωρίς ιδιαίτερη δικαστική απόφαση (άρθρο 724 παρ. 1). Όταν η κύρια αγωγή γίνει δεκτή και η απόφαση είναι εκτελεστή, ο δανειστής προχωρεί σε πλειστηριασμό χωρίς νέα κατάσχεση· η απαίτηση που κατασχέθηκε συντηρητικά στα χέρια τρίτου περιέρχεται στον δανειστή από την τελεσιδικία της απόφασης (άρθρο 722, όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 5221/2025).
- Λογαριασμοί σε άλλο κράτος μέλος: η ευρωπαϊκή διαταγή δέσμευσης λογαριασμού (Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 655/2014) εμποδίζει τη μεταφορά ή την ανάληψη κεφαλαίων, έως το ποσό της διαταγής, από λογαριασμό που τηρείται σε άλλο κράτος μέλος (άρθρο 1). Χορηγείται πριν από την κύρια δίκη, κατά τη διάρκειά της ή μετά την έκδοση απόφασης (άρθρο 5). Ο οφειλέτης δεν ειδοποιείται ούτε ακούγεται πριν από την έκδοσή της (άρθρο 11). Ο δανειστής οφείλει να αποδείξει επείγουσα ανάγκη προστασίας λόγω πραγματικού κινδύνου για τη μεταγενέστερη εκτέλεση και, αν δεν έχει ακόμη απόφαση, ότι είναι πιθανό να ευδοκιμήσει επί της ουσίας· στην περίπτωση αυτή το δικαστήριο απαιτεί από τον δανειστή παροχή ασφάλειας, εκτός αν την κρίνει ακατάλληλη υπό τις περιστάσεις (άρθρα 7, 12).
10
Παραγραφή
Οι προθεσμίες παρουσιάζονται στη σελίδα μας για τις εμπορικές συμβάσεις: είκοσι χρόνια κατά κανόνα και πέντε χρόνια, από το τέλος του έτους, για τις περισσότερες αξιώσεις εμπόρων, βιομηχάνων, παρόχων υπηρεσιών και μεταφορέων, καθώς και για τόκους και μισθώματα (άρθρα 249, 250, 253 ΑΚ). Για τον δανειστή που επιδιώκει την είσπραξη, σημασία έχει ποιες πράξεις διακόπτουν την παραγραφή και τι ακολουθεί:
- Η άσκηση της αγωγής διακόπτει την παραγραφή. Αυτή αρχίζει και πάλι από την έκδοση τελεσίδικης απόφασης ή την κατ' άλλον τρόπο περάτωση της δίκης. Αν οι διάδικοι δεν επισπεύδουν την πρόοδο της δίκης, αρχίζει και πάλι έξι μήνες μετά την τελευταία διαδικαστική πράξη (άρθρο 261 ΑΚ).
- Η επίδοση διαταγής πληρωμής διακόπτει την παραγραφή (άρθρο 634 ΚΠολΔ).
- Η αναγνώριση της αξίωσης από τον υπόχρεο, με οποιονδήποτε τρόπο, διακόπτει την παραγραφή (άρθρο 260 ΑΚ).
- Την παραγραφή διακόπτουν επίσης η επίδοση επιταγής προς εκτέλεση βάσει εκτελεστού τίτλου, η αναγγελία για επαλήθευση σε πτώχευση, η αναγγελία για κατάταξη σε πλειστηριασμό και η πρόταση της αξίωσης σε συμψηφισμό (άρθρο 264 ΑΚ).
- Μετά τη διακοπή ο χρόνος που πέρασε δεν υπολογίζεται και αρχίζει νέα παραγραφή· για τις πενταετείς αξιώσεις του άρθρου 250 αρχίζει μόλις λήξει το έτος μέσα στο οποίο περατώθηκε η διακοπή (άρθρο 270 ΑΚ).
- Η αξίωση που βεβαιώθηκε με τελεσίδικη απόφαση ή με εκτελεστό δημόσιο έγγραφο παραγράφεται μετά είκοσι χρόνια, ακόμη και αν η ίδια υπαγόταν σε συντομότερη παραγραφή (άρθρο 268 ΑΚ).
- Το δικαστήριο δεν λαμβάνει υπόψη αυτεπαγγέλτως την παραγραφή· πρέπει να την προτείνει ο οφειλέτης. Ό,τι καταβλήθηκε χωρίς γνώση της παραγραφής δεν αναζητείται (άρθρα 272, 277 ΑΚ).
- Για τις επιταγές, τις συναλλαγματικές και ορισμένες επιμέρους συμβάσεις ισχύουν συντομότερες προθεσμίες ειδικών νόμων. Δεν εξετάζονται εδώ και πρέπει να ελέγχονται για τον συγκεκριμένο τίτλο.
11
Αν ο οφειλέτης πτωχεύσει
Η πτώχευση διέπεται από τον ν. 4738/2020. Σε πτώχευση κηρύσσεται ο οφειλέτης που βρίσκεται σε παύση πληρωμών, δηλαδή αδυνατεί να εκπληρώνει τις ληξιπρόθεσμες χρηματικές υποχρεώσεις του κατά τρόπο γενικό και μόνιμο (άρθρο 77). Από την κήρυξη αναστέλλονται αυτοδικαίως όλα τα ατομικά καταδιωκτικά μέτρα των πιστωτών: δεν επιτρέπεται η έναρξη ή η συνέχιση αναγκαστικής εκτέλεσης ούτε η άσκηση αγωγών ή η συνέχιση των σχετικών δικών. Οι πράξεις κατά παράβαση της αναστολής είναι απολύτως άκυρες (άρθρο 100). Η θέση των ενέγγυων πιστωτών και ο κίνδυνος για τις ασφάλειες που δόθηκαν λίγο πριν από την πτώχευση εξετάζονται στη σελίδα μας για την εξασφάλιση απαιτήσεων.
Από το σημείο αυτό, η ενέργεια του δανειστή είναι η αναγγελία της απαίτησης:
- Προθεσμία: τρεις μήνες από τη δημοσιοποίηση της κήρυξης της πτώχευσης, δηλαδή από την καταχώρισή της στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας. Η προθεσμία αναστέλλεται από την 1η έως την 31η Αυγούστου (άρθρα 153 παρ. 1, 84 παρ. 2).
- Πού: η αναγγελία γίνεται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας (άρθρο 154 παρ. 1). Ο σύνδικος οφείλει να ενημερώσει εγγράφως τους γνωστούς πιστωτές και να τους καλέσει να αναγγελθούν (άρθρο 152 παρ. 2).
- Περιεχόμενο: το είδος και η αιτία της απαίτησης, ο χρόνος γέννησής της, το ύψος της, αν είναι προνομιούχα ή εξοπλισμένη με εμπράγματη ασφάλεια και σε ποια περιουσιακά στοιχεία, και αν υπάρχει επιφύλαξη κυριότητας. Ο πιστωτής διορίζει επίσης αντίκλητο στην περιφέρεια του πτωχευτικού δικαστηρίου (άρθρο 154 παρ. 2).
- Πιστωτές στο εξωτερικό: ο πιστωτής με συνήθη διαμονή, κατοικία ή έδρα στην αλλοδαπή προσκομίζει επικυρωμένη μετάφραση της αναγγελίας του στα ελληνικά· η επικύρωση γίνεται και από δικηγόρο (άρθρο 154 παρ. 3).
- Εκπρόθεσμη αναγγελία: ο πιστωτής που δεν αναγγέλθηκε εμπρόθεσμα μπορεί, με ανακοπή και δικά του έξοδα, να ζητήσει από το πτωχευτικό δικαστήριο την επαλήθευση της απαίτησής του. Η ανακοπή ασκείται έως την τελευταία διανομή και σε καμία περίπτωση πέραν των έξι μηνών από τη λήξη της προθεσμίας αναγγελίας, και δεν παρέχει συμμετοχή σε διανομές που έχουν ήδη διαταχθεί (άρθρο 153 παρ. 3 και 4).
- Ενέγγυοι πιστωτές: η παράλειψη της αναγγελίας από πιστωτή με εμπράγματη ασφάλεια ή ειδικό προνόμιο δεν επιφέρει απώλεια της εμπράγματης αγωγής (άρθρο 153 παρ. 2).
- Επαλήθευση: ο σύνδικος επαληθεύει τις απαιτήσεις μέσα σε τρεις μήνες από τη λήξη της προθεσμίας αναγγελίας (άρθρο 155 παρ. 1). Η αναγγελία για επαλήθευση διακόπτει την παραγραφή (άρθρο 264 ΑΚ).
12
Εκτέλεση αλλοδαπής απόφασης στην Ελλάδα
Αποφάσεις κρατών μελών της ΕΕ. Κατά τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 (Βρυξέλλες Ια), που εφαρμόζεται στις δίκες που άρχισαν από τις 10 Ιανουαρίου 2015 (άρθρο 66), η απόφαση που είναι εκτελεστή στο κράτος μέλος όπου εκδόθηκε εκτελείται στην Ελλάδα χωρίς κήρυξη εκτελεστότητας (άρθρο 39). Ο δανειστής προσκομίζει στην αρχή εκτέλεσης αντίγραφο της απόφασης και το πιστοποιητικό που εκδίδει το δικαστήριο προέλευσης (άρθρα 42, 53). Το πιστοποιητικό επιδίδεται στον οφειλέτη πριν από το πρώτο μέτρο εκτέλεσης (άρθρο 43). Από εκεί και πέρα η εκτέλεση διέπεται από το ελληνικό δίκαιο, με τους όρους που ισχύουν για τις ελληνικές αποφάσεις (άρθρο 41), και η απόφαση παρέχει αυτοδικαίως την εξουσία λήψης των ασφαλιστικών μέτρων που προβλέπει το ελληνικό δίκαιο (άρθρο 40).
Ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει την άρνηση της εκτέλεσης για τους λόγους του άρθρου 45: προφανή αντίθεση προς τη δημόσια τάξη· ερήμην απόφαση χωρίς έγκαιρη επίδοση του εισαγωγικού εγγράφου στον εναγόμενο· ασυμβίβαστο με άλλη απόφαση· παραβίαση ορισμένων κανόνων προστατευτικής ή αποκλειστικής δικαιοδοσίας (άρθρα 45, 46).
Αποφάσεις τρίτων χωρών. Με την επιφύλαξη των διεθνών συμβάσεων και των κανονισμών της ΕΕ, ο αλλοδαπός τίτλος εκτελείται στην Ελλάδα αφού κηρυχθεί εκτελεστός από το μονομελές πρωτοδικείο της κατοικίας ή, αν δεν υπάρχει, της διαμονής του οφειλέτη, διαφορετικά από το μονομελές πρωτοδικείο της πρωτεύουσας, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 905 παρ. 1 ΚΠολΔ). Ο τίτλος πρέπει να είναι εκτελεστός κατά το δίκαιο του τόπου έκδοσής του και να μην αντίκειται στα χρηστά ήθη ή στη δημόσια τάξη (άρθρο 905 παρ. 2).
Αν ο τίτλος είναι δικαστική απόφαση, απαιτείται επιπλέον: η υπόθεση να υπαγόταν, κατά το ελληνικό δίκαιο, στη δικαιοδοσία των δικαστηρίων του κράτους προέλευσης· ο διάδικος που νικήθηκε να μην στερήθηκε το δικαίωμα υπεράσπισης· η απόφαση να μην είναι αντίθετη προς απόφαση ελληνικού δικαστηρίου στην ίδια υπόθεση, που αποτελεί δεδικασμένο μεταξύ των ίδιων διαδίκων· και να μην έχει εκδοθεί σε διαδικασία προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (άρθρα 323, 905 παρ. 3, όπως τροποποιήθηκαν με τον ν. 5326/2026).
Προηγείται ο έλεγχος αν ισχύει διεθνής σύμβαση μεταξύ της Ελλάδας και της χώρας προέλευσης, αφού το άρθρο 905 υποχωρεί έναντι αυτής. Οι αλλοδαπές διαιτητικές αποφάσεις υπόκεινται σε ιδιαίτερους κανόνες, που δεν καλύπτονται εδώ.
13
Τι αναλαμβάνουμε
Εκπροσωπούμε δανειστές, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, από την πρώτη αξιολόγηση της απαίτησης έως τη διανομή του πλειστηριάσματος. Τις υποθέσεις χειρίζονται έμπειροι δικηγόροι της Δικηγορικής μας Εταιρείας, σε άμεση επαφή με τον εντολέα.
- Αξιολόγηση της απαίτησης: έγγραφα, χρόνος παραγραφής, κατάσταση του οφειλέτη στο ΓΕΜΗ και στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, διαθέσιμες ασφάλειες.
- Εξώδικες δηλώσεις, συμφωνίες διακανονισμού και έγγραφες αναγνωρίσεις οφειλής.
- Διαταγές πληρωμής, αντίκρουση των ανακοπών κατά αυτών και αγωγές, όπου δεν χωρεί διαταγή πληρωμής.
- Ασφαλιστικά μέτρα: συντηρητική κατάσχεση και προσημείωση υποθήκης στην Ελλάδα, ευρωπαϊκή διαταγή δέσμευσης λογαριασμού για λογαριασμούς σε άλλα κράτη μέλη.
- Αναγκαστική εκτέλεση: κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών και απαιτήσεων στα χέρια τρίτων, κατάσχεση κινητών και ακινήτων, ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, κατάταξη της απαίτησης.
- Διασυνοριακή είσπραξη: ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής, ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών, εκτέλεση αλλοδαπών αποφάσεων στην Ελλάδα.
- Πτώχευση: αναγγελία της απαίτησης και υποστήριξή της κατά την επαλήθευση.
14
Τι καλύπτει η σελίδα
Η σελίδα αφορά την είσπραξη εμπορικών χρηματικών απαιτήσεων κατά το ελληνικό δίκαιο και τους κανονισμούς της ΕΕ που αναφέρονται. Δεν καλύπτει την καταναλωτική πίστη, τις απαιτήσεις του Δημοσίου ή κατά του Δημοσίου, την είσπραξη φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, τις εργατικές απαιτήσεις, την κατάσχεση πλοίων ή τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών. Η είσπραξη οφειλόμενων μισθωμάτων εξετάζεται στη σελίδα μας για τον μισθωτή που δεν πληρώνει. Αποτελεί γενική ενημέρωση και όχι νομική συμβουλή· ποιο μέσο είναι διαθέσιμο και πόσο διαρκεί εξαρτάται από τα έγγραφα, τον οφειλέτη και το δικαστήριο κάθε υπόθεσης. Τελευταίος έλεγχος: 11 Νοεμβρίου 2026.
15
Πηγές
Νομοθεσία για τα στοιχεία της σελίδας:
- Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, ΦΕΚ Α' 182/24.10.1985), άρθρα 14, 18, 122, 139, 215, 237, 238, 323, 466, 623-636, 682, 688, 691Α, 693, 706, 707, 715, 722, 724, 904, 905, 918, 924, 926, 927, 933, 934, 938, 951, 953, 954, 959, 965, 972, 982-985, 988, 992, 993, 995, 998, 1004, όπως ισχύουν στις 11 Νοεμβρίου 2026
- ν. 4335/2015 (ΦΕΚ Α' 87/23.7.2015), με τον οποίο τροποποιήθηκαν οι ειδικές διαδικασίες (άρθρα 591-645) και οι διατάξεις της αναγκαστικής εκτέλεσης από 1.1.2016: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2015/20150100087.pdf
- ν. 4842/2021 (ΦΕΚ Α' 190/13.10.2021), άρθρα 691Α, 693, 993, 995 ΚΠολΔ: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2021/20210100190.pdf
- ν. 5134/2024 (ΦΕΚ Α' 146/11.9.2024), άρθρα 14, 18, 215, 466, 983, 985, 988 ΚΠολΔ: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2024/20240100146.pdf
- ν. 5221/2025 (ΦΕΚ Α' 133/28.7.2025), άρθρα 625-631, 630Α, 633, 722, 904, 918, 927, 933, 934, 938, 953, 954, 959, 988, 998 ΚΠολΔ· μεταβατική διάταξη του άρθρου 126: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2025/20250100133.pdf
- ν. 5264/2025 (ΦΕΚ Α' 239/19.12.2025), άρθρο 114 (άρθρο 126 ν. 5221/2025: έκδοση διαταγών πληρωμής από ορισθέντες δικηγόρους για αιτήσεις από 1.5.2026) και άρθρα 215, 933 ΚΠολΔ: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2025/20250100239.pdf
- ν. 5282/2026 (ΦΕΚ Α' 30/27.2.2026), άρθρα 215, 238, 626, 632 παρ. 3, 927, 954, 983, 985 ΚΠολΔ· κατάργηση της παρ. 6 του άρθρου 632: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2026/20260100030.pdf
- ν. 5297/2026 (ΦΕΚ Α' 64/28.4.2026), άρθρο 254 (άρθρο 625 ΚΠολΔ): https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2026/20260100064.pdf
- ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α' 81/22.5.2026), άρθρα 626, 985 ΚΠολΔ: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2026/20260100081.pdf
- ν. 5326/2026 (ΦΕΚ Α' 125/4.8.2026), άρθρο 14 (άρθρα 323, 905 παρ. 3 ΚΠολΔ): https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2026/20260100125.pdf
- ν. 5344/2026 (ΦΕΚ Α' 168/16.10.2026), άρθρα 237, 904 παρ. 2 ΚΠολΔ: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2026/20260100168.pdf
- Αστικός Κώδικας (π.δ. 456/1984, ΦΕΚ Α' 164), άρθρα 249, 250, 253, 260, 261, 264, 268, 270, 272, 277, 340, 341, 345, 346
- ν. 4738/2020 (ΦΕΚ Α' 207/27.10.2020), άρθρα 77, 84, 100, 152-155, όπως ισχύουν: https://ia37rg02wpsa01.blob.core.windows.net/fek/01/2020/20200100207.pdf
- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1896/2006 (ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής), άρθρα 1-4, 6-8, 12, 16-19, 21, 24, ενοποιημένη απόδοση της 1.5.2025: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2006/1896/oj
- Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007 (ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών), άρθρα 1, 2, 4, 5, 10, 15, 20, ενοποιημένη απόδοση της 1.5.2025, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2015/2421: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2007/861/oj
- Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 655/2014 (ευρωπαϊκή διαταγή δέσμευσης λογαριασμού), άρθρα 1, 5, 7, 11, 12: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2014/655/oj
- Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 (Βρυξέλλες Ια), άρθρα 39-43, 45, 46, 53, 66: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/1215/oj
→Εξασφάλιση απαιτήσεων: υποθήκη, ενέχυρο, εγγύηση
→Εμπορικές συμβάσεις: τόκοι, παραγραφή, δικαιοδοσία
→Ο μισθωτής δεν πληρώνει το μίσθωμα
→Διαμεσολάβηση και διαιτησία σε εμπορικές διαφορές
→Επιχειρείν στην Ελλάδα από το εξωτερικό
→Εμπορικό και εταιρικό δίκαιο
→Διαρκής νομική υποστήριξη
→Δικηγόρος επιχειρήσεων στην Ελλάδα