Πάγια αντιμισθία δικηγόρου

Πάγια αντιμισθία δικηγόρου για επιχειρήσεις: τι προβλέπει ο Κώδικας Δικηγόρων.

Η σελίδα απευθύνεται στον ιδιοκτήτη ή στον οικονομικό διευθυντή εταιρείας που εξετάζει σταθερή συνεργασία με δικηγόρο έναντι μηνιαίας αμοιβής.

Επικοινωνία με τη Δικηγορική Εταιρεία Τηλέφωνο 24/7 · +30 210 220 5950

Εξηγεί τι είναι η πάγια αντιμισθία κατά τον Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013), τι πρέπει να ορίζει η σύμβαση και σε τι διαφέρει η πάγια αντιμισθία από την αμοιβή ανά υπόθεση και από τον δικηγόρο με έμμισθη εντολή. Η πάγια συνεργασία που προτείνει η Δικηγορική μας Εταιρεία περιγράφεται σε χωριστή σελίδα.

Με λίγα λόγια

Πάγια αντιμισθία είναι η σταθερή περιοδική αμοιβή, μηνιαία ή ετήσια, που καταβάλλει η εταιρεία σε δικηγόρο ή σε δικηγορική εταιρεία για νομικές υπηρεσίες συμφωνημένου αντικειμένου, αντί για χωριστή αμοιβή σε κάθε υπόθεση.

Ο Κώδικας Δικηγόρων αναγνωρίζει τρεις τρόπους αμοιβής του δικηγόρου: ανά υπόθεση, με πάγια αμοιβή ή με μισθό (άρθρο 5 παρ. 2). Η αμοιβή ορίζεται ελεύθερα με έγγραφη συμφωνία δικηγόρου και εντολέα (άρθρο 58 παρ. 1), και η συμφωνία μπορεί να αφορά ολόκληρη δίκη, μέρος της ή κάθε άλλη νομική εργασία, δικαστική ή εξώδικη (άρθρο 58 παρ. 2). Επομένως η πάγια αντιμισθία καλύπτει ό,τι ορίζει η έγγραφη σύμβαση.

Ως προς τους όρους: ο Κώδικας Δικηγόρων μιλά για «πάγια αμοιβή» και «πάγια περιοδική αμοιβή» (άρθρα 5, 42 και 71), ενώ ο όρος «πάγια αντιμισθία» απαντά στο άρθρο 30 παρ. 1 του Κώδικα και στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (άρθρο 12).

Τι προβλέπει ο Κώδικας Δικηγόρων

Οι διατάξεις που ενδιαφέρουν την εταιρεία η οποία συμφωνεί πάγια αντιμισθία είναι οι εξής:

01
Άρθρο 5 παρ. 2: ο δικηγόρος αμείβεται από τον εντολέα του ανά υπόθεση, με πάγια αμοιβή ή με μισθό.
02
Άρθρο 8 περ. α: ύστερα από έγγραφη γνωστοποίηση στον δικηγορικό σύλλογο, ο δικηγόρος μπορεί να παρέχει σε εντολέα νομικές υπηρεσίες με ετήσια ή μηνιαία αμοιβή, ως νομικός σύμβουλος ή ως δικηγόρος με έμμισθη εντολή, και παράλληλα να αναλαμβάνει υποθέσεις άλλων εντολέων.
03
Άρθρο 58 παρ. 1 και 2: η αμοιβή ορίζεται ελεύθερα με έγγραφη συμφωνία με τον εντολέα ή τον αντιπρόσωπό του, για δικαστικές ή για κάθε άλλης φύσης νομικές εργασίες.
04
Άρθρο 58 παρ. 3 και άρθρο 59 παρ. 3: όταν δεν υπάρχει έγγραφη συμφωνία, η αμοιβή καθορίζεται κατά τον Κώδικα: με βάση την αξία του αντικειμένου της δίκης, τις αμοιβές του Παραρτήματος Ι του Κώδικα ή την ωριαία απασχόληση του δικηγόρου, όπως αναφέρεται στο ίδιο Παράρτημα.
05
Άρθρο 57: ο δικηγόρος δικαιούται αμοιβή για κάθε εργασία του, δικαστική ή εξώδικη, καθώς και κάθε δικαστηριακή ή άλλη δαπάνη που κατέβαλε για την εκτέλεση της εντολής, και μπορεί να ζητήσει προκαταβολή έναντι της αμοιβής ή των δαπανών.
06
Άρθρο 55 παρ. 1 και 3, για τις δικηγορικές εταιρείες: οι έγγραφες εντολές των πελατών λογίζεται ότι παρέχονται προς την εταιρεία, ακόμη και αν απευθύνονται σε εταίρο ή συνεργάτη της, και τις αμοιβές και τη μέθοδο υπολογισμού τους συμφωνεί ο διαχειριστής της εταιρείας ή πρόσωπο που αυτός έχει εξουσιοδοτήσει.
07
Άρθρο 38: ο δικηγόρος οφείλει να τηρεί αυστηρά εχεμύθεια για όσα του εμπιστεύεται ο εντολέας και για όσα πληροφορείται κατά τον χειρισμό της εντολής.

Γιατί η συμφωνία πρέπει να είναι έγγραφη

Ο Κώδικας συνδέει την ελεύθερα συμφωνημένη αμοιβή με έγγραφη συμφωνία. Χωρίς αυτήν, η αμοιβή δεν είναι πλέον εκείνη που είχαν κατά νου τα μέρη: υπολογίζεται με τους κανόνες του ίδιου του Κώδικα, δηλαδή με βάση την αξία του αντικειμένου της δίκης, τις αμοιβές του Παραρτήματος Ι ή την ωριαία απασχόληση (άρθρο 58 παρ. 3, άρθρο 59 παρ. 3).

Δύο ακόμη διατάξεις δείχνουν γιατί έχει σημασία η διατύπωση. Όταν μια υπόθεση επιλύεται συμβιβαστικά, δικαστικά ή εξώδικα, η συμφωνημένη ή η νόμιμη αμοιβή εξακολουθεί να οφείλεται· αυτό δεν ισχύει όταν ο δικηγόρος απασχολείται με έμμισθη εντολή ή του καταβάλλεται πάγια περιοδική αμοιβή, εκτός αν έχει συμφωνηθεί γραπτά το αντίθετο (άρθρο 71). Όταν πάλι ο εντολέας ανακαλεί εντολή για την οποία υπάρχει γραπτή συμφωνία αμοιβής, ο Κώδικας διακρίνει: αν η ανάκληση είναι αδικαιολόγητη, ο εντολέας οφείλει να εκπληρώσει αμέσως όλες τις υποχρεώσεις του από τη συμφωνία· αν είναι δικαιολογημένη, καταβάλλει τις δαπάνες και την αμοιβή του δικηγόρου για τις εργασίες έως την ανάκληση (άρθρο 77). Γι' αυτό η σύμβαση πάγιας αντιμισθίας πρέπει να ορίζει τη διάρκειά της και τον τρόπο με τον οποίο κάθε μέρος μπορεί να τη λύσει.

Τι ορίζει η σύμβαση: τι καλύπτεται και τι χρεώνεται χωριστά

Επειδή το περιεχόμενο της πάγιας αντιμισθίας προκύπτει από τη σύμβαση και όχι από τον νόμο, τα ακόλουθα σημεία χρειάζονται ρητή ρύθμιση:

Αντικείμενο: ποιες εργασίες περιλαμβάνονται στη μηνιαία αμοιβή, για παράδειγμα συμβουλές για την καθημερινή λειτουργία, έλεγχος και σύνταξη συμβάσεων, εταιρικές διατυπώσεις, και έως ποιο όριο.
Δικαστικές υποθέσεις: αν περιλαμβάνονται ή αν αμείβονται χωριστά και με ποια βάση. Ο Κώδικας αφήνει τα μέρη να συμφωνήσουν ελεύθερα την αμοιβή για όλη τη δίκη, για μέρος της ή για κάθε άλλη νομική εργασία (άρθρο 58 παρ. 1 και 2).
Συμβιβασμός: αν οφείλεται χωριστή αμοιβή όταν μια διαφορά κλείνει συμβιβαστικά. Ο κανόνας ότι η συμφωνημένη αμοιβή οφείλεται και σε συμβιβασμό δεν ισχύει για τον δικηγόρο με πάγια περιοδική αμοιβή, εκτός αν συμφωνηθεί γραπτά το αντίθετο (άρθρο 71).
Δαπάνες: τα δικαστικά έξοδα και οι λοιπές δαπάνες για την εκτέλεση της εντολής οφείλονται επιπλέον της αμοιβής (άρθρο 57 παρ. 1). Η σύμβαση ορίζει πώς εγκρίνονται και πώς χρεώνονται.
Ποιους καλύπτει: μόνο την εταιρεία ή και συνδεδεμένες εταιρείες και τα μέλη της διοίκησης ατομικά. Για τον έμμισθο δικηγόρο ο Κώδικας ορίζει ότι η εντολή δεν δημιουργεί υποχρέωση εκπροσώπησης των μελών της διοίκησης και των υπαλλήλων του εντολέα ως φυσικών προσώπων, ούτε υποχρέωση παροχής υπηρεσιών σε τρίτους, ακόμη και σε εταιρείες του ίδιου ομίλου, εκτός αν η σύμβαση το προβλέπει ρητά (άρθρο 42 παρ. 3). Την ίδια σαφήνεια χρειάζεται κάθε σύμβαση πάγιας αντιμισθίας.
Εργασίες εκτός αντικειμένου: πώς συμφωνούνται, εγγράφως και πριν αρχίσουν.
Διάρκεια, επανεξέταση του αντικειμένου και της αμοιβής, και λήξη.

Πάγια αντιμισθία ή αμοιβή ανά υπόθεση

Στην αμοιβή ανά υπόθεση κάθε ανάθεση έχει τη δική της συμφωνία: ορισμένο ποσό για την υπόθεση ή την εργασία (άρθρο 58 παρ. 1 και 2), αμοιβή ανάλογη με τον χρόνο απασχόλησης, οπότε ο δικηγόρος οφείλει να γνωστοποιεί στον πελάτη την ωριαία αμοιβή του (άρθρο 59 παρ. 1 και 2), ή, με έγγραφη συμφωνία, αμοιβή που εξαρτάται από την έκβαση (άρθρο 60 παρ. 1). Αν δεν συμφωνηθεί τίποτε εγγράφως, ισχύουν οι κανόνες του Κώδικα.

Στην πάγια αντιμισθία το αντικείμενο και η αμοιβή συμφωνούνται μία φορά, εκ των προτέρων, για ορισμένο διάστημα. Οι δύο τρόποι συνδυάζονται: επειδή τα μέρη συμφωνούν ελεύθερα την αμοιβή για όλη τη δίκη, για μέρος της ή για κάθε άλλη νομική εργασία (άρθρο 58 παρ. 1 και 2), η σύμβαση μπορεί να προβλέπει ότι οι εργασίες εκτός του συμφωνημένου αντικειμένου χρεώνονται ανά υπόθεση.

Η αμοιβή ανά υπόθεση ταιριάζει στην εταιρεία με λίγες, αυτοτελείς νομικές υποθέσεις. Η πάγια αντιμισθία ταιριάζει στην εταιρεία της οποίας τα νομικά ζητήματα προκύπτουν διαρκώς, όπου το προβλέψιμο μηνιαίο κόστος και ο δικηγόρος που γνωρίζει ήδη την εταιρεία βαραίνουν περισσότερο από το κόστος της κάθε μεμονωμένης υπόθεσης.

Πάγια αντιμισθία ή δικηγόρος με έμμισθη εντολή

Ο Κώδικας ρυθμίζει χωριστά τον δικηγόρο με έμμισθη εντολή (άρθρα 42 έως 46). Το άρθρο 42 παρ. 1 τον ορίζει με τρία στοιχεία: προσφέρει αποκλειστικά νομικές υπηρεσίες, ως νομικός σύμβουλος ή ως δικηγόρος, σε συγκεκριμένο εντολέα· τις προσφέρει σταθερά και μόνιμα· και αμείβεται αποκλειστικά με πάγια περιοδική αμοιβή. Όταν τα στοιχεία αυτά συντρέχουν, εφαρμόζονται τα άρθρα 43 έως 46, με συνέπειες που η εταιρεία πρέπει να γνωρίζει πριν υπογράψει:

Στον ιδιωτικό τομέα η πρόσληψη γίνεται με έγγραφη σύμβαση (άρθρο 43 παρ. 1).
Οι πάγιες μηνιαίες αποδοχές συμφωνούνται ελεύθερα, δεν μπορούν όμως να είναι κατώτερες από τις νόμιμες κατώτατες αποδοχές υπαλλήλου του ιδιωτικού τομέα με ανάλογα επιστημονικά προσόντα (άρθρο 44 παρ. 1).
Η σύμβαση είναι πάντοτε αορίστου χρόνου. Λύεται μόνο με τον θάνατο, με τη λύση του νομικού προσώπου που απασχολεί τον δικηγόρο, με την πτώχευση του εντολέα ή με καταγγελία· η καταγγελία είναι έγγραφη, αναφέρει τον λόγο και επιδίδεται με δικαστικό επιμελητή (άρθρο 46 παρ. 2).
Όταν η έμμισθη εντολή λύεται για λόγο άλλον από την οικειοθελή αποχώρηση του δικηγόρου, οφείλεται αποζημίωση που αυξάνεται με τα έτη υπηρεσίας: από δύο μηνιαίες παροχές μετά το πρώτο έτος έως δώδεκα μετά τα δεκαέξι έτη (άρθρο 46 παρ. 3).
Ισχύουν οι διατάξεις για την ετήσια άδεια και το επίδομα αδείας των υπαλλήλων του ιδιωτικού τομέα (άρθρο 46 παρ. 1).
Ο έμμισθος δικηγόρος ασκεί ελεύθερα τα επιστημονικά του καθήκοντα, όπως επιβάλλουν ο νόμος και η συνείδησή του, χωρίς να υπάγεται στο διευθυντικό δικαίωμα και στην υπαλληλική ιεραρχία του εντολέα (άρθρο 42 παρ. 2, που προστέθηκε το 2021).
Ο ίδιος δικηγόρος μπορεί να αναλαμβάνει υποθέσεις και από άλλους εντολείς (άρθρο 42 παρ. 1).

Συνεργασία με δικηγορική εταιρεία και μία φορολογική σημείωση

Όταν η πάγια αντιμισθία συμφωνείται με δικηγορική εταιρεία, οι έγγραφες εντολές λογίζεται ότι παρέχονται προς την εταιρεία, ακόμη και αν απευθύνονται σε εταίρο ή συνεργάτη της, και την αμοιβή τη συμφωνεί ο διαχειριστής ή πρόσωπο που αυτός έχει εξουσιοδοτήσει (άρθρο 55 παρ. 1 και 3, όπως ισχύει μετά τον ν. 4938/2022).

Για τη φορολογία εισοδήματος, οι υπηρεσίες που παρέχει φυσικό πρόσωπο ως δικηγόρος έναντι πάγιας αντιμισθίας εντάσσονται στην εργασιακή σχέση, και το εισόδημα είναι εισόδημα από μισθωτή εργασία (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, ν. 4172/2013, άρθρο 12 παρ. 2 περ. ε). Τη φορολογική και λογιστική μεταχείριση κάθε συγκεκριμένης συνεργασίας την εξετάζει ο λογιστής της εταιρείας.

Η πάγια συνεργασία με τη Δικηγορική μας Εταιρεία

Η Δικηγορική μας Εταιρεία, με έδρα τον Πειραιά από το 1926 και παρουσία στον Άλιμο, συνεργάζεται με επιχειρήσεις με πάγια αντιμισθία. Το αντικείμενο, η μηνιαία αμοιβή και η σύμβαση συνεργασίας αναφέρονται σε γραπτή πρόταση πριν από κάθε δέσμευση. Τι περιλαμβάνει η συνεργασία και από ποιο ποσό αρχίζει η αμοιβή αναφέρεται στη σελίδα της πάγιας νομικής υποστήριξης.

Η σελίδα αφορά εταιρείες. Παρέχει γενική πληροφόρηση για τον Κώδικα Δικηγόρων και όχι νομική συμβουλή. Ελέγχθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2026.

Πηγές

Νομοθεσία για τα στοιχεία της σελίδας, όπως δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και με έλεγχο τροποποιήσεων σε όλα τα φύλλα ΦΕΚ Α' έως τις 11 Νοεμβρίου 2026:

ν. 4194/2013 «Κώδικας Δικηγόρων» (ΦΕΚ Α' 208/27.9.2013): άρθρα 5 παρ. 2 (τρόποι αμοιβής), 8 περ. α (υπηρεσίες με ετήσια ή μηνιαία αμοιβή), 38 (εχεμύθεια), 42 έως 46 (έμμισθος δικηγόρος), 55 (σχέσεις δικηγορικής εταιρείας προς τρίτους), 57 (δικαίωμα σε αμοιβή και δαπάνες), 58 (αμοιβή με έγγραφη συμφωνία), 59 (χρονοχρέωση), 60 (εργολαβικό δίκης), 71 (αμοιβή σε συμβιβασμό), 77 (αμοιβή σε ανάκληση εντολής).
ν. 4820/2021 (ΦΕΚ Α' 130/23.7.2021), άρθρο 188: προσθήκη παρ. 2 και 3 στο άρθρο 42 του Κώδικα Δικηγόρων (αυτοτέλεια έμμισθου δικηγόρου).
ν. 4370/2016 (ΦΕΚ Α' 37/7.3.2016): αντικατάσταση των περ. β και γ της παρ. 2 του άρθρου 43 του Κώδικα Δικηγόρων (επιλογή δικηγόρων από φορείς του δημόσιου τομέα· δεν αφορά τις ιδιωτικές εταιρείες).
ν. 4938/2022 (ΦΕΚ Α' 109/6.6.2022), άρθρο 132: προσθήκη δεύτερου και τρίτου εδαφίου στην παρ. 1 του άρθρου 55 του Κώδικα Δικηγόρων· το άρθρο 55 παρ. 1 και 3 παρατίθεται όπως ισχύει μετά από αυτόν.
Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, ν. 4172/2013, άρθρο 12 παρ. 2 περ. ε.

→

Πάγια νομική υποστήριξη επιχειρήσεων (Proactive Support)

→

Legal Scan

→

Δικηγόρος επιχειρήσεων στην Ελλάδα

→

Εμπορικές συμβάσεις

→

Εταιρική διακυβέρνηση και συμφωνίες μετόχων

FAQ

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η πάγια αντιμισθία δικηγόρου;

Είναι η σταθερή περιοδική αμοιβή, μηνιαία ή ετήσια, που καταβάλλεται σε δικηγόρο ή σε δικηγορική εταιρεία για νομικές υπηρεσίες συμφωνημένου αντικειμένου. Ο Κώδικας Δικηγόρων προβλέπει ότι ο δικηγόρος αμείβεται ανά υπόθεση, με πάγια αμοιβή ή με μισθό (ν. 4194/2013, άρθρο 5 παρ. 2) και ότι η αμοιβή ορίζεται ελεύθερα με έγγραφη συμφωνία (άρθρο 58 παρ. 1).

Χρειάζεται έγγραφη σύμβαση για την πάγια αντιμισθία;

Ο Κώδικας ορίζει ότι η αμοιβή συμφωνείται ελεύθερα με έγγραφη συμφωνία (άρθρο 58 παρ. 1). Όταν δεν υπάρχει έγγραφη συμφωνία, η αμοιβή καθορίζεται με τους κανόνες του Κώδικα: την αξία του αντικειμένου της δίκης, τις αμοιβές του Παραρτήματος Ι ή την ωριαία απασχόληση (άρθρο 58 παρ. 3, άρθρο 59 παρ. 3).

Περιλαμβάνονται στην πάγια αντιμισθία οι δικαστικές υποθέσεις και τα έξοδα;

Εξαρτάται από τη σύμβαση. Τα μέρη συμφωνούν ελεύθερα την αμοιβή για όλη τη δίκη, για μέρος της ή για κάθε άλλη νομική εργασία (άρθρο 58 παρ. 1 και 2), ώστε η περιοδική αμοιβή να μπορεί να συνυπάρχει με αμοιβή ανά υπόθεση, και οι δικαστηριακές ή άλλες δαπάνες για την εκτέλεση της εντολής οφείλονται επιπλέον της αμοιβής (άρθρο 57 παρ. 1). Η σύμβαση πρέπει να ορίζει ποιες εργασίες περιλαμβάνονται και πώς χρεώνονται οι υπόλοιπες.

Σε τι διαφέρει η πάγια αντιμισθία από την έμμισθη εντολή;

Ο έμμισθος δικηγόρος προσφέρει αποκλειστικά νομικές υπηρεσίες σε συγκεκριμένο εντολέα, σταθερά και μόνιμα, και αμείβεται αποκλειστικά με πάγια περιοδική αμοιβή (άρθρο 42 παρ. 1). Η σύμβασή του είναι πάντοτε αορίστου χρόνου, καταγγέλλεται μόνο εγγράφως με επίδοση από δικαστικό επιμελητή και συνεπάγεται αποζημίωση ανάλογη με τα έτη υπηρεσίας (άρθρο 46).

Ορίζει ο νόμος το ύψος της πάγιας αντιμισθίας;

Για την ελεύθερα συμφωνημένη αμοιβή δεν ορίζεται ποσό: το καθορίζει η έγγραφη συμφωνία (άρθρο 58 παρ. 1). Για τον έμμισθο δικηγόρο, οι μηνιαίες αποδοχές δεν μπορούν να είναι κατώτερες από τις νόμιμες κατώτατες αποδοχές υπαλλήλου του ιδιωτικού τομέα με ανάλογα προσόντα (άρθρο 44 παρ. 1). Το ποσό από το οποίο αρχίζει η πάγια συνεργασία με τη Δικηγορική μας Εταιρεία αναφέρεται στη σελίδα της πάγιας νομικής υποστήριξης.

Επικοινωνία

Για γραπτή πρόταση πάγιας συνεργασίας για την εταιρεία σας, συμπληρώστε τη φόρμα στη σελίδα της πάγιας νομικής υποστήριξης (/el/subscription/) ή γράψτε μας στο business@latsoudislaw.com. Απαντάμε με email.

Επικοινωνία με τη Δικηγορική Εταιρεία +30 210 220 5950

Στείλτε μας την ερώτησή σας

Περιγράψτε μας την περίπτωσή σας. Δικηγόρος της Εταιρείας θα σας απαντήσει με email.

Το μήνυμά σας φτάνει μόνο στους δικηγόρους της Εταιρείας και χρησιμοποιείται μόνο για να σας απαντήσουμε. Μπορείτε να γράψετε στα ελληνικά ή στα αγγλικά.