Διαμεσολάβηση & διαιτησία

Διαμεσολάβηση και διαιτησία στις διαφορές των επιχειρήσεων.

Η Ελλάδα απέκτησε Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, τον ν. 5344/2026 (ΦΕΚ Α' 168/16.10.2026). Το μέρος του για τη διαιτησία, ενιαίοι κανόνες για την εσωτερική και τη διεθνή διαιτησία με βάση τον Πρότυπο Νόμο UNCITRAL του 2006, ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2027. Από την 1η Μαρτίου 2027, στις διαφορές που απαριθμεί ο Κώδικας, μεταξύ των οποίων οι αξιώσεις που εκδικάζονται με την τακτική διαδικασία με αξία άνω των €20.000 και ορισμένες διαφορές στην ΙΚΕ, η συζήτηση της αγωγής είναι απαράδεκτη αν δεν έχει προηγηθεί εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης.

Επικοινωνία με τη Δικηγορική Εταιρεία Τηλέφωνο 24/7 · +30 210 220 5950

Με λίγα λόγια

Πριν φτάσουν στο ακροατήριο, πολλές επιχειρηματικές διαφορές θα περνούν πρώτα από συνεδρία διαμεσολάβησης.

Ο Κώδικας συγκεντρώνει σε ένα νομοθέτημα τη διαμεσολάβηση, τη διαιτησία και τη δικαστική μεσολάβηση. Καταργεί, μεταξύ άλλων, το Έβδομο Βιβλίο του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας για τη διαιτησία, τα άρθρα 1 έως 31 του ν. 4640/2019 για τη διαμεσολάβηση και το Μέρος Α' του ν. 5016/2023 για τη διεθνή εμπορική διαιτησία. Οι διατάξεις του αρχίζουν να ισχύουν σε στάδια (διαιτησία από 1.1.2027, διαμεσολάβηση από 1.3.2027, δικαστική μεσολάβηση από 16.9.2027), οπότε η ημερομηνία έναρξης κάθε διαφοράς έχει σημασία.

Τι αλλάζει για τις επιχειρήσεις

Οι διατάξεις που ενδιαφέρουν περισσότερο τις εταιρείες, με την ημερομηνία από την οποία ισχύουν:

01
Διαιτησία (από 1.1.2027): ενιαίοι κανόνες για την εσωτερική και τη διεθνή διαιτησία με τόπο διεξαγωγής την Ελλάδα, με βάση τον Πρότυπο Νόμο UNCITRAL του 2006. Διαφορές ιδιωτικού δικαίου υπάγονται σε διαιτησία με συμφωνία των μερών, εφόσον έχουν εξουσία διάθεσης του αντικειμένου· οι εργατικές και οι καταναλωτικές διαφορές μόνο με συμφωνία μεταγενέστερη της γέννησης της διαφοράς.
02
Υφιστάμενες ρήτρες διαιτησίας (από 1.1.2027): οι συμφωνίες διαιτησίας που καταρτίστηκαν πριν από τον Κώδικα παραμένουν έγκυρες· διαιτησίες που αρχίζουν μετά την έναρξη ισχύος του διέπονται από τους νέους κανόνες, ενώ όσες έχουν ήδη αρχίσει ολοκληρώνονται με τις διατάξεις που ίσχυαν κατά την έναρξή τους.
03
Υποχρεωτική εισαγωγική συνεδρία (από 1.3.2027): στις διαφορές του άρθρου 15, η συζήτηση της αγωγής είναι απαράδεκτη αν δεν έχει προηγηθεί εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης. Τη μέθοδο την επιλέγουν τα μέρη· ελλείψει συμφωνίας, η διαφορά υπάγεται σε διαμεσολάβηση.
04
Ποιες επιχειρηματικές διαφορές: μεταξύ άλλων, οι διαφορές της τακτικής διαδικασίας του Μονομελούς Πρωτοδικείου με αξία αντικειμένου άνω των €20.000 και του Πολυμελούς Πρωτοδικείου· οι διαφορές του άρθρου 48 του ν. 4072/2012 για την ΙΚΕ· και, στην ομόρρυθμη εταιρεία κατά τον ίδιο νόμο, ορισμένες διαφορές για τη λύση της εταιρείας και για τα δικαιώματα του εξερχόμενου ή αποκλειόμενου εταίρου.
05
Χρονοδιάγραμμα: το άλλο μέρος έχει 15 ημέρες από τη λήψη της πρόσκλησης, ή 30 αν κατοικεί στο εξωτερικό, για να δηλώσει εγγράφως αν αποδέχεται την προτεινόμενη μέθοδο· η εισαγωγική συνεδρία ολοκληρώνεται μέσα σε 30 ημέρες. Η πρόσκληση και η συνεδρία αναστέλλουν την παραγραφή και τις αποσβεστικές προθεσμίες.
06
Μη προσέλευση: το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει χρηματική κύρωση από €100 έως €1.000 στο μέρος που αρνείται ή απέχει αδικαιολόγητα από την εισαγωγική συνεδρία, και τη συνεκτιμά στην επιμέτρηση της δικαστικής δαπάνης.
07
Επείγοντα μέτρα: η υπαγωγή σε διαμεσολάβηση δεν αποκλείει τη λήψη ασφαλιστικού μέτρου ή προσωρινής διαταγής.
08
Δημόσιες συμβάσεις έργων (από 1.1.2027): ρήτρα διαιτησίας μπορεί να περιληφθεί για έργα προϋπολογισμού άνω του €1.000.000 (αντί €10.000.000) και για μελέτες και συναφείς υπηρεσίες άνω των €100.000 (αντί €1.000.000).

Ρήτρες διαμεσολάβησης στις συμβάσεις σας

Όταν η σύμβαση περιέχει έγκυρη ρήτρα διαμεσολάβησης, η τήρηση της διαδικασίας της ρήτρας επέχει θέση υποχρεωτικής προδικαστικής προσφυγής. Η ρήτρα καθιστά την ολοκλήρωση της διαμεσολάβησης προϋπόθεση για την προσφυγή στο δικαστήριο: αν ένα μέρος ασκήσει αγωγή χωρίς να την τηρήσει και το άλλο την επικαλεστεί, ή ο δικαστής την εξετάσει αυτεπαγγέλτως, το δικαστήριο παραπέμπει τα μέρη σε διαμεσολάβηση. Αξίζει να ελεγχθούν οι ρήτρες επίλυσης διαφορών των τυποποιημένων συμβάσεων πριν αρχίσουν να ισχύουν οι νέοι κανόνες.

Τι επιτυγχάνει η συμφωνία στη διαμεσολάβηση

Αν τα μέρη συμφωνήσουν, το πρακτικό διαμεσολάβησης αποτελεί εκτελεστό τίτλο, εφόσον η συμφωνία μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο αναγκαστικής εκτέλεσης, με την ανάρτησή του στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη Διαμεσολάβησης ή, έως την πλήρη λειτουργία της, με την κατάθεσή του στη γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου. Όταν η συμφωνία περιλαμβάνει δικαιοπραξίες που κατά νόμο απαιτούν συμβολαιογραφικό τύπο, ο Κώδικας προβλέπει πρόσθετες διατυπώσεις.

Πώς βοηθά η L+A

Ελέγχουμε και συντάσσουμε ρήτρες επίλυσης διαφορών, συμβουλεύουμε αν μια διαφορά ταιριάζει σε διαμεσολάβηση, διαιτησία ή δίκη, προετοιμάζουμε και εκπροσωπούμε τον πελάτη στην εισαγωγική συνεδρία και στη διαμεσολάβηση, και χειριζόμαστε τη διαιτησία και τη δίκη όταν η διαφορά δεν επιλύεται. Την εργασία καθοδηγούν έμπειροι δικηγόροι της εταιρείας, στα ελληνικά και στα αγγλικά.

Πηγές και έλεγχος

Ελέγχθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2026 με βάση το κείμενο του ν. 5344/2026 στο ΦΕΚ (Α' 168/16.10.2026), άρθρα 15 έως 18, 21, 22, 72, 82, 85, 188, 216 και 217. Το κείμενο παρέχει γενική πληροφόρηση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.

→

Εμπορικό και εταιρικό δίκαιο

→

Συμφωνίες μετόχων και αδιέξοδα

→

Κτηματολογική διαμεσολάβηση για κληρονομικά ακίνητα

→

Δικηγόρος επιχειρήσεων στην Ελλάδα

FAQ

Συχνές ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτική η διαμεσολάβηση στις εμπορικές διαφορές;

Από την 1η Μαρτίου 2027, στις διαφορές του άρθρου 15 του ν. 5344/2026, μεταξύ των οποίων οι αξιώσεις της τακτικής διαδικασίας άνω των €20.000 στο Μονομελές, οι υποθέσεις του Πολυμελούς Πρωτοδικείου και ορισμένες διαφορές της ΙΚΕ, η συζήτηση της αγωγής είναι απαράδεκτη αν δεν έχει προηγηθεί εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης. Τα μέρη δεν υποχρεούνται να συμβιβαστούν.

Από πότε ισχύουν οι νέοι κανόνες διαιτησίας;

Το μέρος του ν. 5344/2026 για τη διαιτησία ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2027. Διαιτησίες που έχουν ήδη αρχίσει ολοκληρώνονται με τις διατάξεις που ίσχυαν κατά την έναρξή τους.

Ισχύουν οι υφιστάμενες ρήτρες διαιτησίας;

Ναι. Οι συμφωνίες διαιτησίας που καταρτίστηκαν πριν από τον Κώδικα παραμένουν έγκυρες· διαιτησία που αρχίζει βάσει αυτών μετά την 1η Ιανουαρίου 2027 ακολουθεί τους νέους κανόνες.

Τι γίνεται αν το άλλο μέρος δεν προσέλθει στη συνεδρία;

Το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει χρηματική κύρωση από €100 έως €1.000 στο μέρος που αρνείται ή απέχει αδικαιολόγητα και τη συνεκτιμά στη δικαστική δαπάνη.

Μπορώ να ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα;

Ναι. Η υπαγωγή σε διαμεσολάβηση ή δικαστική μεσολάβηση δεν αποκλείει τη λήψη ασφαλιστικού μέτρου ή προσωρινής διαταγής.

Επικοινωνία

Για να ελέγξουμε τις ρήτρες επίλυσης διαφορών σας ή να συζητήσουμε μια διαφορά: +30 210 220 5950 ή business@latsoudislaw.com.

Επικοινωνία με τη Δικηγορική Εταιρεία +30 210 220 5950

Στείλτε μας την ερώτησή σας

Περιγράψτε μας την περίπτωσή σας. Δικηγόρος της Εταιρείας θα σας απαντήσει με email.

Το μήνυμά σας φτάνει μόνο στους δικηγόρους της Εταιρείας και χρησιμοποιείται μόνο για να σας απαντήσουμε. Μπορείτε να γράψετε στα ελληνικά ή στα αγγλικά.