Πειραιάς · Αθήνα · Ελλάδα & διεθνώς

Τα πρώτα βήματα

Πώς αποδέχομαι ή αποποιούμαι κληρονομία στην Ελλάδα και ποια είναι η προθεσμία;

Συντάκτης: Ευθύμιος Λατσούδης, Δικηγόρος, ΔΣ Πειραιά · Δημοσίευση · Έλεγχος

Σύντομη απάντηση

Ο κληρονόμος αποκτά αυτοδικαίως την κληρονομία με τον θάνατο και μπορεί να την αποποιηθεί μέσα σε τέσσερις μήνες από τότε που πληροφορήθηκε την επαγωγή και τον λόγο της· η προθεσμία είναι ένα έτος, αν ο θανών είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος διέμενε στο εξωτερικό κατά την έναρξη της προθεσμίας. Η αποποίηση γίνεται με δήλωση στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας. Αν η προθεσμία περάσει, η κληρονομία θεωρείται αποδεκτή, και η αποδοχή ή αποποίηση είναι αμετάκλητη.

Η κτήση είναι αυτοδίκαιη· η επιλογή αφορά την αποποίηση

Ο νόμος δεν απαιτεί καμία ενέργεια για να γίνει κάποιος κληρονόμος: η κληρονομία περιέρχεται σε αυτόν με τον θάνατο. Αυτό που αποφασίζει ο κληρονόμος είναι αν θα την αποποιηθεί. Για τα ακίνητα στην Ελλάδα, πάντως, η κυριότητα ολοκληρώνεται μόνο με τη μεταγραφή ή καταχώριση της αποδοχής, όπως εξηγούμε στη σελίδα για την καταχώριση στο Κτηματολόγιο.

Η προθεσμία

Η προθεσμία είναι τετράμηνη και αρχίζει από τότε που ο κληρονόμος πληροφορήθηκε την επαγωγή και τον λόγο της, για παράδειγμα ότι καλείται ως τέκνο εξ αδιαθέτου ή ως τιμώμενος με διαθήκη. Γίνεται ενός έτους, αν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος διέμενε στο εξωτερικό κατά την έναρξη της προθεσμίας. Στην επαγωγή από διαθήκη η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευσή της, και αναστέλλεται για τους ίδιους λόγους με την παραγραφή.

Πώς γίνεται η αποποίηση

Η αποποίηση γίνεται με δήλωση στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας. Μέσω αντιπροσώπου επιτρέπεται μόνο με ειδική πληρεξουσιότητα που έχει δοθεί με συμβολαιογραφικό έγγραφο. Η αποποίηση είναι άκυρη αν ο κληρονόμος έχει ήδη αποδεχθεί ρητά ή σιωπηρά. Η σύνταξη απογραφής δεν συνιστά, μόνη της, αποδοχή· για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026 το ίδιο ισχύει για την πληρωμή των εξόδων κηδείας και τη μέριμνα για τη δημοσίευση διαθήκης.

Η μερίδα όποιου αποποιείται περιέρχεται σε εκείνον που θα καλούνταν αν ο αποποιηθείς δεν ζούσε κατά τον θάνατο, συχνά στα δικά του τέκνα. Γι’ αυτό οι αποποιήσεις σε μια οικογένεια πρέπει να σχεδιάζονται από κοινού, ώστε μια χρεωμένη κληρονομία να μη μεταφέρεται απλώς στην επόμενη γενιά.

Τι ελέγχουμε πριν αποφασίσουμε

  • Χρέη: για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026 ο κληρονόμος κατά κανόνα δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία, οπότε η αποποίηση δεν είναι πλέον η μόνη προστασία· για παλαιότερους θανάτους η ευθύνη περιοριζόταν με αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, όπως εξηγούμε στη σελίδα για τα χρέη της κληρονομίας.
  • Φόρος: όποιος αποκτά τη μερίδα λόγω αποποίησης οφείλει τον φόρο που θα κατέβαλλε ο αποποιηθείς, αν αυτός είναι μεγαλύτερος.
  • Αμετάκλητο: η αποδοχή και η αποποίηση δεν ανακαλούνται· η ακύρωση για πλάνη, απειλή ή απάτη ζητείται μέσα σε έξι μήνες, και η πλάνη για το ενεργητικό ή το παθητικό δεν θεωρείται ουσιώδης.
  • Θάνατος του κληρονόμου: αν ο κληρονόμος πεθάνει πριν λήξει η προθεσμία, το δικαίωμα αποδοχής ή αποποίησης περνά στους δικούς του κληρονόμους.

Συχνές ερωτήσεις

Ζω στον Καναδά και η μητέρα μου ζούσε στην Αθήνα. Έχω τέσσερις μήνες ή ένα έτος;

Ένα έτος, επειδή διαμένατε στο εξωτερικό όταν άρχισε η προθεσμία. Η ετήσια προθεσμία ισχύει και όταν ο θανών είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό.

Μπορώ να δεχθώ το σπίτι και να αποποιηθώ τα χρέη;

Όχι. Η αποδοχή ή αποποίηση αφορά την κληρονομία ως σύνολο και όχι μεμονωμένα περιουσιακά στοιχεία. Για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026, πάντως, η ευθύνη για τα χρέη περιορίζεται κατά κανόνα στην κληρονομιαία περιουσία.

Πηγές

Το κείμενο αυτό παρέχει γενική πληροφόρηση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή· η απάντηση σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και τις ημερομηνίες της.

Η L+A συμβουλεύει οικογένειες, επιχειρηματίες και κληρονόμους που ζουν στο εξωτερικό σε θέματα κληρονομίας και διαδοχής στην Ελλάδα.

Στείλτε μας την ερώτησή σας

Περιγράψτε μας την περίπτωσή σας. Δικηγόρος της Εταιρείας θα σας απαντήσει με email.

Το μήνυμά σας φτάνει μόνο στους δικηγόρους της Εταιρείας και χρησιμοποιείται μόνο για να σας απαντήσουμε.