Αν περάσει η τετράμηνη ή ετήσια προθεσμία αποποίησης, η κληρονομία θεωρείται ότι έγινε αποδεκτή, και η επιλογή δεν ανατρέπεται παρά μόνο για πλάνη, απειλή ή απάτη μέσα σε έξι μήνες. Η εκπρόθεσμη δήλωση φόρου κληρονομίας επισύρει πρόστιμο €100 αν δεν προκύπτει φόρος ή τόκους εκπρόθεσμης καταβολής αν προκύπτει. Τρέχουν και άλλες προθεσμίες: δύο έτη από τη δημοσίευση για ακύρωση διάταξης διαθήκης, και, για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026, δύο έτη από το τέλος του έτους γνώσης, το πολύ είκοσι από τον θάνατο, για την αξίωση νόμιμης μοίρας.
Παρέλευση της προθεσμίας αποποίησης
Η αποποίηση μετά την προθεσμία είναι άκυρη και η κληρονομία θεωρείται ότι έγινε αποδεκτή. Η αποδοχή από παραμέληση της προθεσμίας ακυρώνεται για πλάνη, απειλή ή απάτη μέσα σε έξι μήνες, όμως η πλάνη για το ενεργητικό ή το παθητικό της κληρονομίας δεν θεωρείται ουσιώδης.
Για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026 η συνέπεια είναι ηπιότερη από ό,τι παλαιότερα, γιατί ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τα χρέη, εκτός αν το επιλέξει ή παραβεί τους περιορισμούς. Για παλαιότερους θανάτους δείτε τη σελίδα για τα χρέη της κληρονομίας, και τη μεταβατική λύση για κληρονόμους προσώπων που πέθαναν έως 22 Μαΐου 2026.
Εκπρόθεσμη φορολογική δήλωση
- Χωρίς φόρο: πρόστιμο €100.
- Με φόρο: τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής από τη λήξη της αρχικής προθεσμίας καταβολής.
- Ανακριβής δήλωση: μετά από διορθωτικό προσδιορισμό, πρόστιμο 10%, 25% ή 50% επί της διαφοράς, εφόσον αυτή είναι τουλάχιστον 5% του δηλωθέντος φόρου.
- Μη υποβολή δήλωσης: το πρόστιμο μπορεί να φθάσει το 50% του φόρου που προσδιορίζεται.
- Κάθε κληρονόμος υποβάλλει δήλωση για τη δική του μερίδα, οπότε ο καθένας πρέπει να την υποβάλει το συντομότερο.
Άλλες προθεσμίες που χρειάζονται προσοχή
- Ακύρωση διάταξης διαθήκης: δύο έτη από τη δημοσίευση της διαθήκης.
- Αξίωση νόμιμης μοίρας (θάνατοι από 16 Σεπτεμβρίου 2026): δύο έτη από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο ο μεριδούχος πληροφορήθηκε την αξίωση και, σε κάθε περίπτωση, είκοσι έτη από τον θάνατο.
- Επικαρπία του επιζώντος συζύγου (θάνατοι από 16 Σεπτεμβρίου 2026): αίτηση μέσα σε τέσσερις μήνες από τη λήξη των προθεσμιών αποποίησης.
- Αίτηση του προσώπου της ελεύθερης ένωσης για βεβαίωση των προϋποθέσεων κληρονομικού δικαιώματος (θάνατοι από 16 Σεπτεμβρίου 2026): μέσα στις προθεσμίες αποποίησης.
- Γνωστοποίηση κοινού λογαριασμού: δεκαπέντε ημέρες από τη γνωστοποίηση του θανάτου συνδικαιούχου.
Όταν ο κληρονόμος πεθαίνει πριν αποφασίσει
Αν ο κληρονόμος πεθάνει πριν λήξει η προθεσμία αποποίησης, η προθεσμία δεν λήγει πριν από την προθεσμία αποποίησης της δικής του κληρονομίας, και καθένας από τους κληρονόμους του μπορεί να αποδεχθεί ή να αποποιηθεί για τη μερίδα που του αναλογεί.
Συχνές ερωτήσεις
Δεν ήξερα ότι είμαι κληρονόμος. Έχει τρέξει η προθεσμία;
Η προθεσμία αποποίησης αρχίζει μόνο όταν ο κληρονόμος πληροφορηθεί τον θάνατο και τον λόγο της επαγωγής. Το πότε συνέβη αυτό είναι ζήτημα πραγματικό που πρέπει να τεκμηριωθεί.
Μπορεί η Φορολογική Διοίκηση να επιβάλει φόρο χρόνια μετά;
Ναι, μέσα στις προθεσμίες παραγραφής της φορολογικής νομοθεσίας, και η απαίτηση φορολογικού πιστοποιητικού για μεταγενέστερες μεταβιβάσεις μπορεί να διαρκεί χρόνια μετά τη λήξη της προθεσμίας δήλωσης.
Πηγές
- ΑΚ 1845 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1848 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1855 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1853 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1773 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1820 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1810 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1817 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1892 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, ν. 5104/2024, άρθρο 52
- Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, ν. 5104/2024, άρθρο 53
- Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, ν. 5104/2024, άρθρο 54
- Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας, ν. 5219/2025 (ΦΕΚ Α' 130/18.07.2025), άρθρ. 56, 84, 85, 102, 109
- ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α' 81/22.05.2026), άρθρο 33
- ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α' 81/22.05.2026), άρθρο 41
Το κείμενο αυτό παρέχει γενική πληροφόρηση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή· η απάντηση σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και τις ημερομηνίες της.
Η L+A συμβουλεύει οικογένειες, επιχειρηματίες και κληρονόμους που ζουν στο εξωτερικό σε θέματα κληρονομίας και διαδοχής στην Ελλάδα.
