Οι κληρονόμοι στο εξωτερικό υπογράφουν συνήθως συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο είτε σε ελληνική προξενική αρχή, που συντάσσει συμβολαιογραφικές πράξεις και πληρεξούσια, είτε ενώπιον τοπικού συμβολαιογράφου, με επισημείωση (apostille) κατά τη Σύμβαση της Χάγης του 1961, στην οποία μετέχει η Ελλάδα, ή με προξενική επικύρωση αν η χώρα δεν μετέχει στη Σύμβαση. Για αποποίηση μέσω αντιπροσώπου απαιτείται ειδική πληρεξουσιότητα με συμβολαιογραφικό έγγραφο. Ορισμένες πράξεις δεν γίνονται με πληρεξούσιο: η διαθήκη, η κληρονομική σύμβαση και η παραίτηση εκ των προτέρων καταρτίζονται αυτοπροσώπως.
Δύο δρόμοι
- Ελληνική προξενική αρχή: οι προξενικές αρχές συντάσσουν συμβολαιογραφικές πράξεις, μεταξύ των οποίων πληρεξούσια για πώληση, αποδοχή κληρονομίας ή δικαστική εκπροσώπηση. Ο εντολέας εμφανίζεται αυτοπροσώπως με ταυτότητα ή διαβατήριο, και στο κείμενο αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία του πληρεξουσίου. Οι όροι ραντεβού και τα τέλη διαφέρουν ανά προξενείο.
- Τοπικός συμβολαιογράφος και apostille: πληρεξούσιο που υπογράφεται ενώπιον συμβολαιογράφου σε χώρα που μετέχει στη Σύμβαση της Χάγης του 1961 φέρει επισημείωση (apostille) από τις αρχές εκείνης της χώρας. Η Ελλάδα μετέχει από το 1985. Σε χώρα που δεν μετέχει, το έγγραφο χρειάζεται επικύρωση μέσω της ελληνικής προξενικής αρχής αντί για apostille, ή το πληρεξούσιο μπορεί να υπογραφεί στην ίδια την ελληνική προξενική αρχή. Καλό είναι να ρωτήσετε εκ των προτέρων τον συμβολαιογράφο ή τον δικηγόρο που θα χρησιμοποιήσει το έγγραφο αν και σε ποια μορφή χρειάζεται μετάφραση.
Τι πρέπει να καλύπτει το πληρεξούσιο
Ένα προσεκτικά συνταγμένο πληρεξούσιο γλιτώνει επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στο προξενείο. Για μια κληρονομία συνήθως καλύπτει:
- την απόκτηση ΑΦΜ και τις συναλλαγές με τη Φορολογική Διοίκηση, μαζί με τη δήλωση φόρου κληρονομίας·
- την έκδοση πιστοποιητικών και ληξιαρχικής πράξης θανάτου και τη δημοσίευση διαθήκης·
- την υπογραφή της συμβολαιογραφικής αποδοχής κληρονομίας και την αίτηση καταχώρισης· το Κτηματολόγιο δέχεται αίτηση από δικηγόρο ή από πληρεξούσιο με συμβολαιογραφική πληρεξουσιότητα·
- τις συναλλαγές με τράπεζες και, αν επιδιώκεται, την πώληση, διανομή ή μίσθωση του ακινήτου·
- αν χρειάζεται, την αποποίηση, για την οποία απαιτείται ειδική συμβολαιογραφική πληρεξουσιότητα.
Πράξεις που γίνονται μόνο αυτοπροσώπως
Η διαθήκη συντάσσεται μόνο αυτοπροσώπως από τον διαθέτη. Από 16 Σεπτεμβρίου 2026, η κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου και η σύμβαση παραίτησης από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα καταρτίζονται ενώπιον συμβολαιογράφου με αυτοπρόσωπη παρουσία των μερών. Δεν υπογράφονται μέσω πληρεξουσίου.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται apostille για πληρεξούσιο από άλλο κράτος της ΕΕ;
Κατά κανόνα ναι. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 650/2012 καταργεί την επικύρωση μόνο για έγγραφα που εκδίδονται στο πλαίσιό του, όπως το Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο, όχι για τα συνήθη πληρεξούσια.
Μπορεί ένας κληρονόμος να ενεργεί για όλους;
Ναι, αν οι υπόλοιποι του δώσουν πληρεξούσιο που καλύπτει τις αναγκαίες πράξεις· οι προσωπικές αποφάσεις κάθε κληρονόμου, όπως η αποποίηση, χρειάζονται ειδική εξουσιοδότηση από τον ίδιο.
Πηγές
- Υπουργείο Εξωτερικών, Πρεσβεία στη Νορβηγία: Πληρεξούσια (προξενικές συμβολαιογραφικές πράξεις)
- HCCH, Apostille Convention (1961) status table: Greece
- ΑΚ 1846 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1716 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1798 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1839 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ν. 2664/1998 (Εθνικό Κτηματολόγιο), άρθρο 14
- Κανονισμός (ΕΕ) 650/2012, άρθρ. 74
- mitos.gov.gr: Επικύρωση εγγράφων αλλοδαπών αρχών χωρών εκτός Σύμβασης της Χάγης
Το κείμενο αυτό παρέχει γενική πληροφόρηση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή· η απάντηση σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και τις ημερομηνίες της.
Η L+A συμβουλεύει οικογένειες, επιχειρηματίες και κληρονόμους που ζουν στο εξωτερικό σε θέματα κληρονομίας και διαδοχής στην Ελλάδα.
