Πόσος φόρος κληρονομίας πληρώνεται στην Ελλάδα και ποιος πληρώνει τι;

Σε ποια κατηγορία ανήκετε

• Κατηγορία Α: ο σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης· το μέρος συμφώνου που λύθηκε με τον θάνατο, αν η συμβίωση διήρκεσε τουλάχιστον δύο έτη· τα τέκνα· οι εγγονοί· οι γονείς.
• Κατηγορία Β: οι δισέγγονοι και οι απώτεροι κατιόντες· οι παππούδες και οι απώτεροι ανιόντες· οι αδελφοί, αμφιθαλείς ή ετεροθαλείς· οι εξ αίματος συγγενείς τρίτου βαθμού εκ πλαγίου (ανίψια, θείοι)· οι πατριοί και οι μητριές· τα προγονά· οι γαμπροί και οι νύφες· τα πεθερικά.
• Κατηγορία Γ: όλοι οι λοιποί συγγενείς και οι τρίτοι.

Οι συντελεστές, ανά κληρονομική μερίδα

Ο φόρος υπολογίζεται χωριστά στη μερίδα κάθε κληρονόμου, μετά την αφαίρεση των χρεών και των λοιπών εκπτώσεων. Οι κλίμακες είναι προοδευτικές:

• Κατηγορία Α: €0 έως €150.000 με 0%· τα επόμενα €150.000 με 1%· τα επόμενα €300.000 με 5%· πάνω από €600.000 με 10%.
• Κατηγορία Β: €0 έως €30.000 με 0%· τα επόμενα €70.000 με 5%· τα επόμενα €200.000 με 10%· πάνω από €300.000 με 20%.
• Κατηγορία Γ: €0 έως €6.000 με 0%· τα επόμενα €66.000 με 20%· τα επόμενα €195.000 με 30%· πάνω από €267.000 με 40%.
• Παράδειγμα: ενήλικο τέκνο με φορολογητέα μερίδα €400.000 πληρώνει €0 στα πρώτα €150.000, €1.500 στα επόμενα €150.000 και €5.000 στα υπόλοιπα €100.000, δηλαδή συνολικά €6.500. Ανήλικο τέκνο δεν θα κατέβαλλε φόρο για την ίδια μερίδα, λόγω της απαλλαγής των €400.000.

Οι κύριες απαλλαγές

• Σύζυγος ή μέρος συμφώνου και ανήλικα τέκνα: απαλλάσσονται έως €400.000 ο καθένας· όταν δίνεται η απαλλαγή αυτή, δεν εφαρμόζεται το πρώτο αφορολόγητο κλιμάκιο και περιορίζονται αντίστοιχα τα επόμενα. Για τον σύζυγο ή το μέρος συμφώνου απαιτείται συμβίωση τουλάχιστον πέντε ετών.
• Πρώτη κατοικία: κατοικία που κληρονομεί σύζυγος, μέρος συμφώνου ή τέκνο χωρίς επαρκή δική του στέγη μπορεί να απαλλαγεί έως €200.000 για άγαμο κληρονόμο ή €250.000 για έγγαμο ή γονέα που έχει την επιμέλεια τέκνων, με προσαύξηση ανά τέκνο· η κατοικία πρέπει να διατηρηθεί για πέντε έτη. Δικαιούχοι είναι μόνο Έλληνες και πολίτες κρατών μελών της ΕΕ ή του ΕΟΧ, και ισχύουν πρόσθετες προϋποθέσεις, όπως ο πληθυσμός της περιοχής όπου βρίσκεται τυχόν υπάρχουσα κατοικία και ρητό αίτημα σε εμπρόθεσμη δήλωση.
• Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί περιέρχονται στους επιζώντες συνδικαιούχους χωρίς φόρο κληρονομίας, εκτός από λογαριασμούς σε μη συνεργάσιμα κράτη ή σε κράτη που δεν ανταλλάσσουν φορολογικές πληροφορίες με την Ελλάδα βάσει των σχετικών συμφωνιών.
• Απαλλάσσεται η κινητή περιουσία στο εξωτερικό Έλληνα υπηκόου εγκατεστημένου εκεί για δέκα τουλάχιστον συναπτά έτη.

Η καταβολή του φόρου

Ο φόρος που προσδιορίζεται με δήλωση καταβάλλεται σε δώδεκα ισόποσες διμηνιαίες δόσεις, καθεμία τουλάχιστον €500 εκτός από την τελευταία· για ανήλικο οι δόσεις διπλασιάζονται. Με εφάπαξ εξόφληση έως τη λήξη της πρώτης δόσης παρέχεται έκπτωση 5%. Ο φόρος που καταβλήθηκε στο εξωτερικό για κινητή περιουσία που βρίσκεται εκεί εκπίπτει, εντός ορίων.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγές

• Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας, ν. 5219/2025 (ΦΕΚ Α' 130/18.07.2025), άρθρ. 75, 76, 78, 79, 80, 83, 87, 98, 124
• ν. 2961/2001, άρθρ. 25, 26, 29 (προηγούμενο κείμενο, για σύγκριση)