Ο κάτοικος εξωτερικού ζητεί ΑΦΜ και Κλειδάριθμο ηλεκτρονικά, μέσω της εφαρμογής «Απόδοση ΑΦΜ & Κλειδαρίθμου» στο myAADE, συμπληρώνοντας πλήρη στοιχεία επικοινωνίας, μαζί με διεύθυνση email που επιβεβαιώνεται με κωδικό μίας χρήσης. Κατά τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ο φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής μπορεί να ορίσει φορολογικό εκπρόσωπο, κάτοικο Ελλάδας, για την παραλαβή της αλληλογραφίας και τις τυπικές υποχρεώσεις· ο εκπρόσωπος δεν ευθύνεται για τους φόρους του.
Γιατί ο κληρονόμος χρειάζεται ΑΦΜ
Ο κληρονόμος είναι ο ίδιος υπόχρεος στον φόρο κληρονομίας για τη μερίδα του και υποβάλλει δική του δήλωση. Στην πράξη ο ελληνικός ΑΦΜ είναι η αφετηρία σχεδόν κάθε βήματος: της φορολογικής δήλωσης, της συμβολαιογραφικής αποδοχής, της μεταγραφής ή καταχώρισης του ακινήτου και των συναλλαγών με τις ελληνικές τράπεζες.
Η ηλεκτρονική αίτηση
Η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι ο κάτοικος εξωτερικού υποβάλλει την αίτηση ηλεκτρονικά, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής απόδοσης ΑΦΜ και Κλειδαρίθμου στην πύλη myAADE. Συμπληρώνονται όλα τα στοιχεία επικοινωνίας, μαζί με τηλέφωνο και email, στο οποίο αποστέλλεται κωδικός μίας χρήσης για επιβεβαίωση.
Φορολογικός εκπρόσωπος: προαιρετικός, συχνά πρακτικός
Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024) ορίζει ότι ο φορολογούμενος που είναι φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής δύναται να ορίσει φυσικό ή νομικό πρόσωπο, φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, ως φορολογικό εκπρόσωπο για τη συμμόρφωση με τις τυπικές υποχρεώσεις του Κώδικα, οπότε σε αυτόν αποστέλλεται κάθε είδους αλληλογραφία. Ο εκπρόσωπος δεν ευθύνεται για την εκπλήρωση ή μη των φορολογικών υποχρεώσεων του φορολογουμένου.
Ο ορισμός γίνεται με αποδοχή του εκπροσώπου, και ο φορολογούμενος δηλώνει αν η κοινοποίηση θα γίνεται μόνο στον εκπρόσωπο ή και στον ίδιο. Η υπεύθυνη δήλωση μέσω gov.gr για τον σκοπό αυτό υπογράφεται με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet του ίδιου του προσώπου και όχι τρίτου.
- Χωρίς εκπρόσωπο, οι πράξεις αναρτώνται στον λογαριασμό myAADE και ειδοποιείται το email του φορολογουμένου, και οι προθεσμίες τρέχουν ανεξάρτητα από το αν διαβάστηκαν.
- Με εκπρόσωπο, κάποιος στην Ελλάδα παρακολουθεί τον λογαριασμό, κάτι σημαντικό κατά τον προσδιορισμό του φόρου κληρονομίας.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι υποχρεωτικός ο φορολογικός εκπρόσωπος για κληρονόμο που ζει στις ΗΠΑ;
Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας περιγράφει τον ορισμό ως δυνατότητα για κάθε φορολογικό κάτοικο αλλοδαπής. Ειδικές διαδικασίες ή μια τράπεζα μπορεί να τον ζητήσουν, οπότε χρειάζεται έλεγχος κατά περίπτωση.
Χρειάζεται κάθε κληρονόμος δικό του ΑΦΜ;
Ναι. Κάθε κληρονόμος φορολογείται για τη δική του μερίδα και υποβάλλει δική του δήλωση, άρα χρειάζεται δικό του ΑΦΜ.
Πηγές
- ΑΑΔΕ, Οδηγός συχνών ερωτήσεων για ομογενείς και κατοίκους εξωτερικού (2025)
- Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, ν. 5104/2024, άρθρο 5
- Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, ν. 5104/2024, άρθρο 8
- Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας, ν. 5219/2025 (ΦΕΚ Α' 130/18.07.2025), άρθρ. 56, 84
Το κείμενο αυτό παρέχει γενική πληροφόρηση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή· η απάντηση σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και τις ημερομηνίες της.
Η L+A συμβουλεύει οικογένειες, επιχειρηματίες και κληρονόμους που ζουν στο εξωτερικό σε θέματα κληρονομίας και διαδοχής στην Ελλάδα.
