Κληρονομιά στην Ελλάδα όταν ζείτε στο εξωτερικό

Σύντομη απάντηση

Κατά το ελληνικό δίκαιο ο κληρονόμος αποκτά την κληρονομία αυτοδικαίως με τον θάνατο, μπορεί όμως να την αποποιηθεί μέσα σε τέσσερις μήνες ή μέσα σε ένα έτος, αν ο θανών είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος διέμενε στο εξωτερικό κατά την έναρξη της προθεσμίας. Τα ακίνητα στην Ελλάδα περιέρχονται στον κληρονόμο μόνο με τη μεταγραφή ή καταχώριση της αποδοχής (ή του κληρονομητηρίου), ενώ η δήλωση φόρου κληρονομίας υποβάλλεται σε εννέα μήνες ή σε ένα έτος στις διασυνοριακές περιπτώσεις. Τα περισσότερα βήματα γίνονται από το εξωτερικό, με ελληνικό ΑΦΜ και πληρεξούσιο.

Ποιο δίκαιο κρίνει ποιος κληρονομεί

Για θανάτους από 17 Αυγούστου 2015 και μετά, ο Κανονισμός (ΕΕ) 650/2012 ορίζει ποιο δίκαιο διέπει το σύνολο της κληρονομικής διαδοχής. Κατά κανόνα εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας όπου ο θανών είχε τη συνήθη διαμονή του κατά τον θάνατο· ο ίδιος μπορεί, όσο ζει, να επιλέξει το δίκαιο της χώρας της ιθαγένειάς του. Το δίκαιο αυτό εφαρμόζεται ακόμη κι αν είναι δίκαιο χώρας εκτός ΕΕ.

Ανεξάρτητα από το εφαρμοστέο κληρονομικό δίκαιο, η εγγραφή δικαιωμάτων στα ελληνικά βιβλία ακινήτων και οι συνέπειες της εγγραφής ή της παράλειψής της διέπονται από το ελληνικό δίκαιο. Έτσι, συχνά το ποιος κληρονομεί κρίνεται από αλλοδαπό δίκαιο, ενώ το πώς μεταφέρεται το ελληνικό ακίνητο στο όνομα των κληρονόμων ακολουθεί ελληνικές διαδικασίες.

Τα βήματα στην Ελλάδα, με τη σειρά

Σε μια συνήθη υπόθεση η σειρά είναι η ακόλουθη. Ορισμένα βήματα επικαλύπτονται, και τα περισσότερα μπορεί να τα διεκπεραιώσει δικηγόρος ή συμβολαιογράφος στην Ελλάδα για λογαριασμό των κληρονόμων.

Απόκτηση ελληνικού ΑΦΜ· οι κάτοικοι εξωτερικού υποβάλλουν ψηφιακή αίτηση μέσω myAADE.
Έλεγχος αν υπάρχει διαθήκη και δημοσίευσή της.
Απόφαση για αποδοχή ή αποποίηση, μέσα στην προθεσμία αποποίησης.
Υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομίας σε εννέα μήνες ή σε ένα έτος, αν ο θάνατος επήλθε στο εξωτερικό ή ο κληρονόμος διέμενε στο εξωτερικό κατά τον θάνατο.
Συμβολαιογραφική αποδοχή κληρονομίας και μεταγραφή ή καταχώρισή της στο υποθηκοφυλακείο ή στο Κτηματολόγιο.
Για την πώληση ή μεταβίβαση του ακινήτου πρέπει πρώτα να έχει καταχωριστεί η αποδοχή· για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026 ο κληρονόμος χρειάζεται επιπλέον άδεια δικαστηρίου για να διαθέσει κληρονομιαία, εκτός αν έχει δηλώσει ότι θα διαχειρίζεται ελεύθερα την κληρονομία, αναλαμβάνοντας απεριόριστη ευθύνη.

Θάνατοι πριν και μετά τις 16 Σεπτεμβρίου 2026

Ο ν. 5303/2026 αναμόρφωσε σε μεγάλο μέρος το κληρονομικό δίκαιο του Αστικού Κώδικα. Οι βασικές νέες διατάξεις εφαρμόζονται στις κληρονομίες προσώπων που πεθαίνουν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά. Για παλαιότερους θανάτους εξακολουθούν να ισχύουν οι προηγούμενες διατάξεις, με συγκεκριμένες μεταβατικές εξαιρέσεις, όπως για τη διανομή της κληρονομίας. Το πρώτο βήμα είναι πάντα η ακριβής ημερομηνία θανάτου.

Ενέργειες από το εξωτερικό

Οι κληρονόμοι στο εξωτερικό υπογράφουν συνήθως ένα πληρεξούσιο, είτε σε ελληνική προξενική αρχή είτε ενώπιον τοπικού συμβολαιογράφου, με επισημείωση (apostille) αν η χώρα μετέχει στη Σύμβαση της Χάγης ή με επικύρωση αν δεν μετέχει, ώστε ο εκπρόσωπός τους στην Ελλάδα να συγκεντρώσει τα έγγραφα, να υποβάλει τη φορολογική δήλωση και να υπογράψει την αποδοχή. Για αποποίηση μέσω αντιπροσώπου απαιτείται ειδική πληρεξουσιότητα με συμβολαιογραφικό έγγραφο.

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να έρθω στην Ελλάδα για να κληρονομήσω;

Όχι απαραίτητα. Ο ΑΦΜ ζητείται ψηφιακά μέσω myAADE και τα υπόλοιπα βήματα μπορεί να τα κάνει πληρεξούσιος, με πληρεξούσιο που υπογράφεται στο εξωτερικό.

Φορολογείται στην Ελλάδα περιουσία του θανόντος στο εξωτερικό;

Η περιουσία που βρίσκεται στην Ελλάδα φορολογείται ανεξάρτητα από την ιθαγένεια του θανόντος. Η κινητή περιουσία στο εξωτερικό φορολογείται επίσης, αν ο θανών ήταν Έλληνας υπήκοος, όπου κι αν κατοικούσε, ή αλλοδαπός κάτοικος Ελλάδας· απαλλάσσεται η κινητή περιουσία στο εξωτερικό Έλληνα που ήταν εγκατεστημένος εκεί για δέκα τουλάχιστον συναπτά έτη.

Τι γίνεται αν δεν κάνει κανείς τίποτα;

Αν περάσει η προθεσμία αποποίησης, η κληρονομία θεωρείται ότι έγινε αποδεκτή. Οι φορολογικές υποχρεώσεις και η μεταγραφή εξακολουθούν να εκκρεμούν, και η καθυστέρηση έχει συνέπειες.

Πηγές

Το κείμενο αυτό παρέχει γενική πληροφόρηση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή· η απάντηση σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και τις ημερομηνίες της.

Η L+A συμβουλεύει οικογένειες, επιχειρηματίες και κληρονόμους που ζουν στο εξωτερικό σε θέματα κληρονομίας και διαδοχής στην Ελλάδα.

Στείλτε μας την ερώτησή σας

Περιγράψτε μας την περίπτωσή σας. Δικηγόρος της Εταιρείας θα σας απαντήσει με email.

Το μήνυμά σας φτάνει μόνο στους δικηγόρους της Εταιρείας και χρησιμοποιείται μόνο για να σας απαντήσουμε.

Ονοματεπώνυμο Email Χώρα διαμονής Πού βρίσκεται το ακίνητο ή η επιχείρηση; (προαιρετικό) Ημερομηνία θανάτου (για κληρονομικά) Η ερώτησή σας

Σχετικές ερωτήσεις

Ποιος κληρονομεί και πώςΚανονισμός 650/2012 και ακίνητα στην Ελλάδα: ποιο δίκαιο ισχύει

Τα πρώτα βήματαΑποδοχή ή αποποίηση κληρονομίας στην Ελλάδα

Φόροι και διαδικασίεςΔήλωση φόρου κληρονομίας: προθεσμία και υποβολή

Όλες οι ερωτήσεις του οδηγού →

Πώς κληρονομώ περιουσία στην Ελλάδα αν ζω εκτός Ελλάδας;