Ο Αστικός Κώδικας αναγνωρίζει την ιδιόγραφη διαθήκη, γραμμένη ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, χρονολογημένη και υπογεγραμμένη· τη δημόσια διαθήκη, ενώπιον συμβολαιογράφου με δύο μάρτυρες ή δεύτερο συμβολαιογράφο και έναν μάρτυρα· και τη μυστική διαθήκη. Μετά τον θάνατο η διαθήκη πρέπει να δημοσιευθεί: κατά το ισχύον κείμενο του Κώδικα, ο συμβολαιογράφος τη δημοσιεύει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα «Μητρώο Διαθηκών», ενώ όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη στο εξωτερικό μπορεί να την εμφανίσει στην ελληνική προξενική αρχή. Η ιδιόγραφη συχνά χρειάζεται και κήρυξη ως κυρίας, με πράξη συμβολαιογράφου (για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026, πιστοποιημένου συμβολαιογράφου), πριν παραγάγει αποτελέσματα.
Οι τύποι διαθήκης
- Ιδιόγραφη: γράφεται ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, χρονολογείται με ημέρα, μήνα και έτος και υπογράφεται. Δεν απαιτείται άλλος τύπος. Ο διαθέτης μπορεί να την καταθέσει σε συμβολαιογράφο για φύλαξη.
- Δημόσια: ο διαθέτης δηλώνει την τελευταία του βούληση ενώπιον συμβολαιογράφου, παρουσία δύο μαρτύρων ή δεύτερου συμβολαιογράφου και ενός μάρτυρα. Αν ο διαθέτης αγνοεί την ελληνική γλώσσα, προσλαμβάνεται ορκισμένος διερμηνέας της επιλογής του.
- Μυστική: έγγραφο που εγχειρίζεται σε συμβολαιογράφο κλειστό και σφραγισμένο, κατά τη διαδικασία του Κώδικα.
- Η διαθήκη συντάσσεται μόνο αυτοπροσώπως. Η σύνταξη διαθήκης από περισσότερους με την ίδια πράξη είναι άκυρη, εκτός αν ισχύει ως κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου, η οποία επιτρέπεται από 16 Σεπτεμβρίου 2026.
Διαθήκες πριν από την αναμόρφωση του 2026
Διαθήκη που συντάχθηκε ή ανακλήθηκε πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 5303/2026 κρίνεται, ως προς τον τύπο και την ικανότητα του διαθέτη, από το προηγούμενο δίκαιο, ακόμη κι αν ο διαθέτης πεθάνει μετά. Οι υπάρχουσες διαθήκες δεν χρειάζεται να ξαναγίνουν μόνο λόγω της αναμόρφωσης, αν και ένας έλεγχος είναι συχνά σκόπιμος.
Η δημοσίευση μετά τον θάνατο
Κατά το ισχύον κείμενο του Αστικού Κώδικα, ο συμβολαιογράφος στον οποίο υπάρχει διαθήκη οφείλει, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο, να τη δημοσιεύσει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα «Μητρώο Διαθηκών» των συμβολαιογραφικών συλλόγων, και όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει να την εμφανίσει σε συμβολαιογράφο. Ο συμβολαιογράφος καταχωρίζει ολόκληρη τη διαθήκη σε πρακτικό και φυλάσσει το πρωτότυπο· το κύρος της κρίνεται από το δικαστήριο.
Με τον ίδιο τρόπο δημοσιεύει διαθήκη και η ελληνική προξενική αρχή στην οποία υπάρχει. Όποιος διαμένει στο εξωτερικό και κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη μπορεί να την εμφανίσει στον προϊστάμενο της προξενικής αρχής, ο οποίος τη δημοσιεύει.
Πότε παράγει αποτελέσματα η ιδιόγραφη
Δημοσιευμένη ιδιόγραφη διαθήκη που ο διαθέτης είχε καταθέσει σε συμβολαιογράφο παράγει αποτελέσματα πριν από την κήρυξή της ως κυρίας. Αν δεν είχε κατατεθεί, παράγει αμέσως αποτελέσματα μόνο αν τιμά κατιόντες ή τον σύζυγο· διαφορετικά πρέπει πρώτα να κηρυχθεί κυρία με πράξη συμβολαιογράφου: για θανάτους από 16 Σεπτεμβρίου 2026, πιστοποιημένου συμβολαιογράφου από τον κατάλογο των συμβολαιογραφικών συλλόγων· για παλαιότερους θανάτους, κατά τη διαδικασία που ισχύει από 1 Νοεμβρίου 2025, του συμβολαιογράφου που έκανε τη δημοσίευση. Ιδιόγραφη που δημοσιεύεται μετά από δύο έτη από τον θάνατο πρέπει πάντοτε να κηρυχθεί πρώτα κυρία. Η ακύρωση διάταξης διαθήκης ζητείται μέσα σε δύο έτη από τη δημοσίευση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να γράψω ιδιόγραφη διαθήκη στα αγγλικά;
Η ιδιόγραφη ισχύει σε όποια γλώσσα τη γράφει ο διαθέτης. Στη δημόσια διαθήκη ενώπιον Έλληνα συμβολαιογράφου, ο διαθέτης που αγνοεί τα ελληνικά χρησιμοποιεί διερμηνέα, ο οποίος υπογράφει και την πράξη.
Η δημοσίευση επηρεάζει την προθεσμία αποποίησης;
Για όσους καλούνται με διαθήκη, η προθεσμία αποποίησης δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευσή της.
Ο γονέας μου έκανε διαθήκη σε άλλη χώρα. Ισχύει στην Ελλάδα;
Η Ελλάδα κρίνει το τυπικό κύρος διαθήκης που συντάχθηκε στο εξωτερικό κατά τη Σύμβαση της Χάγης του 1961 για τον τύπο των διατάξεων τελευταίας βουλήσεως, που ισχύει για την Ελλάδα από το 1983 και την οποία ο Κανονισμός (ΕΕ) 650/2012 διατηρεί για τα κράτη που μετέχουν σε αυτήν, αντί του δικού του κανόνα. Χρειάζεται έλεγχος πριν βασιστείτε σε αυτήν.
Πηγές
- ΑΚ 1716 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1717 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1721 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1722 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1725 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1738 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1739 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1742 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1759 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΚΠολΔ 807-808Α (π.δ. 503/1985, όπως ισχύει μετά τους ν. 5221/2025 και 5303/2026): δημοσίευση και κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας
- ΑΚ 1760 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1761 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1762 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1763 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1773 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ΑΚ 1845 (Αστικός Κώδικας, π.δ. 456/1984, όπως ισχύει μετά τον ν. 5303/2026)
- ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α' 81/22.05.2026), άρθρο 33
- ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α' 81/22.05.2026), άρθρο 41
- Κανονισμός (ΕΕ) 650/2012, άρθρ. 75 παρ. 1
- Σύμβαση της Χάγης της 5ης Οκτωβρίου 1961 για τις συγκρούσεις νόμων ως προς τον τύπο των διατάξεων τελευταίας βουλήσεως, πίνακας μερών (HCCH): Ελλάδα
- ν. 5221/2025 (ΦΕΚ Α' 133/28.07.2025), άρθρο 89 (ΚΠολΔ 808Α)
Το κείμενο αυτό παρέχει γενική πληροφόρηση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή· η απάντηση σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και τις ημερομηνίες της.
Η L+A συμβουλεύει οικογένειες, επιχειρηματίες και κληρονόμους που ζουν στο εξωτερικό σε θέματα κληρονομίας και διαδοχής στην Ελλάδα.
